تاريخ زندگانى امام هادى(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٢٥٥
شيوه نساكان خود نسبت به امامان عليها السلام، پيشواى دهم عليه السلام رامسموم كرد. و آن حضرت سرانجام پس از ٣٣ سال تلاش و رنج، در حالى كه چهل و يك سال از عمر پر بركتش مىگذشت، در روز سوّم رجب، سال ٢٥٤ هجرى قمر ى با سمّ به شهادت رسيد. «١» امام حسن عسكرى عليه السلام پيش از آنكه جنازه را براى تشيع بيرون ببرند بر پيكر پدر نماز گزارد. «٢» سپس جنازه توسط انبوه جمعيّت عزادار و متأثر از فقدان پيشوايشان تشييع شد.
دولتمردان و درباريان نيز براى عوامفريبى و سرپوش نهادن بر جنايات خود، در مراسم تشييع جنازه شركت كردند. «احمد بن متوكّل» به دستود معتزّ بر جنازه امام عليه السلام نماز خواند. پس از انجام مراسم نماز، جنازه به خانه آن حضرت بازگردانده و در آنجا به خاك سپرده شد. «٣» خلاصه در درسهاى پيش به محورهاى از فعّاليّتها و مبارزات امام هادى عليه السلام اشاره كرديم. اينك آخرين بخش آنها:
- تربيت افراد مستعدّ و آماده امام هادى عليه السلام با همه مشكلات و محدوديّتهايى كه داشت موفّق شد افراد زيادى را در مكتب انسان ساز خود تربيت كند. شيخ طوسى اسامى تعداد ١٨٥ نفر از اصحاب و راويان آن حضرت را ضبط كرده است؛ كه در ميان آنان افراد برجسته و والا مقامى همچون: ايّوب بن نوح، حسن بن راشد، حسن بن على، عثمان بن سعيد و على بن جعفر همانىّ به چشم مىخورد.