متوكّل و علويان‌ متوكّل عبّاسى در مقايسه با ديگر زمامداران معاصر امام هادى عليه السلام نسبت به علويان، سرسخت‌تر و كينه‌توزتر بود. «ابوالفرج اصفهانى» مى‌نويسد:
متوكّل نسبت به خاندان ابوطالب بسيار بدرفتار بود، و با خشونت و تندى با آنان برخورد مى‌كرد، و كينه سختى از ايشان بر دل داشت، و پيوسته نسبت به آنان بدگمان بود و آنها را متّهم مى‌كرد كار بدرفتارى متوكّل نسبت به علويان در حدّى بود كه هيچ يك از خلفاى بنى‌عباس با آنان چنين رفتارى نكرده بودند. «١» و نيز مى‌نويسد:
در دوران حكومت واثق فرزندان ابوطالب در سامرّا جمع بودند و در رفاه به سر مى‌بردند؛ ولى در روزگار متوكّل همگى متوارى و پراكنده شدند. «٢» «ابوالفرج اصفهانى» به علل اين سختگيريها و كينه‌توزيها اشاره نكرده است؛ ولى شايد بتوان علاوه بر گرايشهاى اعتقادى و جنبه‌هاى روحى و نفسانى وى- كه در پيشگويى اميرمؤمنان عليه السلام بدان اشاره شده بود- دو عامل ديگر را بر آن افزود:
١. مأمون در دوران زمامدارى خود در نزاع بين «اهل حديث» و «معتزله»، به «معتزله» گرايش داشت و در مسائل اعتقادى و جريانات سياسى همواره از اين فرقه حمايت مى‌كرد. اهل حديث به عنوان يك فرقه عثمانى مذهب، موضع مخالف و حادّى عليه اميرمؤمنان داشتند؛ ولى در ميان معتزله بغداد نسبت به آن حضرت، گرايش مثبتى وجود داشت.
معتصم و واثق نيز همين سياست مأمون را تا حدودى دنبال كردند. نتيجه اتخاذ اين روش اين بود كه علويان و پيروان اميرمؤمنان عليه السلام تا حدودى از آزادى عمل برخوردار بوده را