تاريخ زندگانى امام سجاد(ع)
 
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص

تاريخ زندگانى امام سجاد(ع) - رفیعی، علی - الصفحة ٥٨

خود مأموم است نه امام. قرآن شريف اين حقيقت را چنين بيان فرموده است:
«افَمَنْ يَهْدى‌ الَى الْحَقِّ احَقَّ انْ يُتَّبَعَ امَّنْ لايَهِدى الَّا انْ يُهْدى‌» «١» آيا كسى كه به حق هدايت مى‌كند شايسته است كه پيروى شود (و امام باشد) يا كسى كه خود راه را نمى‌يابد و هدايت نمى‌شود مگر اينكه هدايت گردد.
از آنجا كه هر انسان عاقلى با كمترين توجه و دقّتى به اين حقيقت اعتراف مى‌كند، در ادامه آيه كسانى را كه امام هدايت يافته را رها كرده و به دنبال امامان هدايت نايافته محتاجِ به هدايت رفته‌اند را مورد سؤال قرار داده كه:
«فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ» شما را چه مى شود؟ چگونه حكم مى‌كنيد؟
بنابراين امام بايد بى‌نياز از علم، كمال و هدايت ديگران باشد و خودش در اوج قله كمال انسانيت بوده و دستگير همگان باشد. اديب و نحوى معروف- خليل مصرى- را از امامت على (ع) پرسيدند كه آيا ايشان بر ديگران امام بوده يا ديگران بر ايشان؟ و او در گفت:
«احْتِياجُ الْكُلِّ الَيْهِ وَ اسْتِغْناؤُهُ عَنِ الْكُلِّ دَليلٌ عَلى‌ انَّهُ امامُ الْكُلِّ» «٢» نياز همه به او و بى‌نيازى او از همه دليل امامت او بر همگان است.
به تصديق عموم تاريخ نويسان و راويان احاديث و اخبار از همه مذاهب، هر يك از امامان شيعه، از جمله امام سجاد عالم‌ترين، فاضل‌ترين، عابدترين و كامل‌ترين انسان زمان خود بوده و برترى آنها بر همه افراد زمان از حيث فضايل و كمالات انسانى مورد اتفاق است و با هيچ كسى ديگر قياس نمى‌شوند و اين خود دليل بر امامت آنان است.
٢- در جاى خود و به حكم اخبار و روايات، ثابت شده كه زمين از حجت و امام نبايد خالى باشد و هر زمان يك نفر امامت و ولايت دارد و واسطه فيض حق تعالى است «٣» و كسانى كه در زمان آن حضرت منصب خلافت را عهده دار بودند، هيچكدام‌