تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٤
و روزى شما و هر چه به شما وعده داده شده در آسمان است. پس سوگند به پروردگار آسمانها و زمين كه آن حق است همانگونه كه سخن مىگوييد.
در تبيين آيه، توضيح معناى رزق و آسمان و بيان وجه تشابه ميان روزى و سخن گفتن ضرورى است.
اصل آفرينش انسان و جانداران براى بقا و تداوم وجودشان كافىنيست، بلكه در استمرار حيات خود نيازمند پديده ديگرى هستند و آن «رزق و روزى» استكه بقاىنسل جانداران به آن بستگى دارد و هيچ موجودى در بقا و ادامه حياتش ازآن بىنياز نيست.
در اين آيه، آسمان منبع تأمين روزى انسان معرفى شده و مقصود از آن، سمت بالا و آسمان ظاهرى نيست، بلكه مقام بلند و رفيع مورد نظر است؛ يعنى روزى شما در مقام بلند است و مقامى بلندتر از مقام الهى نيست. پس ارزاق مردم در بلنداى خزائن غيب الهى قرار دارد. مادّه «تنزيل» كه در مورد روزى به كار رفته و به معناى فرودآمدن از بالا و پايين مىباشد مؤيّد اين معناست:
وَ انْ مِنْ شَىْءٍ الّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ الّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ «١» هرچه هست خزائن آن نزد ماست و ما جز به اندازهاى معين فرو نمىفرستيم.
به همين جهت است كه مردم هنگام دعا و درخواست روزى از خدا، دستهاى خود را به سوى بالا بلند مىكنند، چراكه آن را محل رزق خود يافتهاند. «٢» چه آنكه هم رزقهاى مادّى همچون باران و نور خورشيد و ... و هم رزقهاى معنوى چون وحى، الهام و تشريع از مقام بالا نازل مىشود.
رزق ثابت قرآن حقبودن روزى را در مقايسه با سخن گفتن انسان بيان مىكند نه بانگاهكردن، راهرفتن يا با ديگر ويژگيهاى وى؛ زيرا هيچ يك از ويژگيهاى بشر به اندازه سخنگفتن او