تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٢
درس چهاردهم شنيدن و انديشيدن، مانع ورود به دوزخ وَ قالُوا لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ اوْ نَعْقِلُ ما كُنَّا فى اصْحابِ السَّعيرِ «١» گويند: اگر ما مىشنيديم يا مىانديشيديم، از دوزخيان نبوديم.
گوش شنوا دوزخيان پساز مشاهده عذابهاىدردناك و وحشتناك جهنّم، درپاسخ مأموراندوزخ كه از علّت دوزخىشدنشان مىپرسند، مىگويند: علتاصلى بدبختى و شقاوت ما، گوشندادن و تأمّلنكردن بود. بايد به اين نكته توجه شود كه در اصطلاح قرآنى، واژه «سمع» معانى گوناگونى دارد، از جمله فهميدن و اطاعت كردن كه مراد اين آيه شريفه است. چه بسا افراد زيادى كه سخنان پيامبران به گوششان مىخورد، لكن چون قصد استفاده از تعاليم آنها را نداشتند، در آن دقت نمىكردند و در نتيجه بهرهاى نبرده، هدايت نمىشدند. به تعبير قرآن كريم:
وَ لَهُمْ اذانٌ لايَسْمَعُونَ بِها «٢» و ايشان گوش دارند، ولى با آن (به حرف حق) گوش نمىدهند.
حسرت اين گروه در قيامت به همين جهت است كه گوش شنوا نداشتهاند و در هرچه از ناحيه انبيا به آنها رسيده دقت نكرده و در نتيجه آن را نپذيرفتهاند. اين يك واقعيت است كه تا انسان خودش تصميم بر حقطلبى و حقيابى نداشته باشد، حرف ديگران در وى اثر ندارد. قرآن كريم پس از شمردن آيات خدا و نشانههاى ربوبيّت خداى متعال،