تعاليم قرآن (ج2)

تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٥

درس پنجم‌ خدا، نزديكتر از رگ گردن‌ وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْانْسانَ وَ نَعْلَمُ ما تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَ نَحْنُ اقْرَبُ الَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَريدِ «١» ما آدمى را آفريده‌ايم و از وسوسه‌هاى نفس او آگاه و از رگ گردنش به او نزديكتريم.
قرآن رابطه انسان با خدا را رابطه «قيّومى»، «احاطه‌اى» و «ربّ و مربوبى» مى‌داند. در اين آيه نوع ديگرى از رابطه را بيان مى‌كند و آن، رابطه «قُربى و معيّتى» است؛ بدين معنا كه خداوند پيوسته با همه موجودات پيوسته همراه است و در هيچ زمان و مكانى از آنها جدا نيست.
وَ هُوَ مَعَكُمْ ايْنما كُنْتُمْ «٢» و او با شماست هر جا كه باشيد.
البته مقصود از نزديكى و همراهى، مانند نزديكى دو جسم با يكديگر نيست.
حضرت على (ع) مى‌فرمايد:
مَعَ كُلِّ شَىْ‌ءٍ لا بِمُقارَنَةٍ وَ غَيْرَ كُلِّ شَىْ‌ءٍ لا بِمُزايَلَةٍ. «٣» او با همه چيز است بدون پيوستگى، و غير از همه چيز است بدون گسيختگى.
تشبيه و تمثيل‌ نزديكى و قرب خدا به انسان، از شدّت وابستگى ما به او سرچشمه مى‌گيرد. در فرهنگ و ادبِ عارفان و حكيمان اين همراهى و رابطه در قالب تشبيه‌ها و تمثيلهاى‌