تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤١

دستورات مهم اخلاقى‌ يا ايُّهَاالَّذينَ امَنُوا لايَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى انْ يَكُونُوا خَيْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسى انْ يَكُنَّ خَيْراً مِنْهُنَّ وَ لا تَلْمِزُوا انْفُسَكُمْ وَ لا تَنابَزُوا بِالْالْقابِ بِئْسَ الْاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْايمانِ وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَاولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا اجْتَنِبُوا كَثيراً مِنَ الظَّنِّ انَّ بَعْضَ الظَّنِّ اثْمٌ وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً ايُحِبُّ احَدُكُمْ انْ يَأْكُلَ لَحْمَ اخيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ وَ اتَّقُوا اللَّهَ انَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحيمٌ «١» اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، مبادا گروهى از مردان گروه ديگر را مسخره كنند، شايد آن مسخره‌شدگان بهتر از آنها باشند و مبادا گروهى از زنان گروه ديگر را مسخره كنند، شايد مسخره‌شدگان بهتر از آنها باشند و از هم عيبجويى مكنيد و يكديگر را به القاب زشت نخوانيد. بد است عنوان فسق پس از ايمان آوردن و كسانى كه توبه نمى‌كنند خود ستمكارند.
اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از بسيارى از گمانها بپرهيزيد؛ زيرا پاره‌اى از گمانها گناه است و در كارهاى پنهانى يكديگر جستجو نكنيد و از يكديگر غيبت نكنيد. آيا هيچ يك ازشما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ پس آن را ناخوش مى‌داريد و از خدا بترسيد زيرا خداوند توبه‌پذير و مهربان است.
خداوند در اين آيات تعدادى از آداب زشت اجتماعى را معرفى نموده و مسلمانان را از آلوده‌شدن به آنها برحذر داشته است:
١- مسخره‌كردن:
خداوند در اين دو آيه مؤمنان را از شش صفت ناپسند بازمى‌دارد و آنها را به رعايت موازين اخلاقى و آداب اجتماعى فرامى‌خواند. آن صفتهاى ناپسند عبارتند از: مسخره‌كردن، عيبجويى، خواندن با لقبهاى زشت، دورى كردن از گمان بد، دورى كردن از غيبت و تجسّس.