به دو دوران تقسيم مى‌كنند، «دوران تاريخ» و «دوران ماقبل تاريخ». دوران تاريخ بشر از زمانى شروع مى‌شود كه خط اختراع شد. «١» به وسيله قلم است كه مى‌توان معانى نهفته در درون دلها و حوادث پنهان از ديده‌ها را ثبت كرد و يا هر حادثه‌اى كه در پس پرده مرور زمان و بُعد مكان قرارگرفته، نزد خود حاضر ساخت. «٢» رابطه قلم و شمشير گفته‌اند: استوارى امور دين و دنيا به دو چيز است، قلم و شمشير؛ و شمشير بايد تحت فرمان قلم باشد. «٣» در اين صورت است كه جهان، آباد خواهد شد و امنيت و آسايش و پيشرفت و تمدن همه جا سايه مى‌گستراند و قلم، ارزش و اهميت خود را بازمى‌يابد. پيامبر اكرم (ص) در اين باره فرمود:
ثَلاثٌ تَخْرُقُ الْحُجُبَ وَ تَنْتَهى الى ما بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ، صَريرُ اقْلامِ الْعُلَماءِ وَ وَطْى‌ءُ اقْدامِ الُمجاهِدينَ وَ صَوْتُ مَغازِلِ الُمحْصَناتِ. «٤» سه صداست كه حجابها را پاره مى‌كند و به پيشگاه با عظمت خدا مى‌رسد: صداى قلم دانشمندان و صداى گام مجاهدان و صداى چرخ نخ‌ريسى زنان پاكدامن.
ما معتقديم كه آنچه مطلوب است همان سيطره قلم بر شمشير است، بر خلاف وضعيتى كه امروز بر جهان حاكم است كه قلمها در اختيار شمشيرها و قدرتهاست و به اميد روزى تلاش مى‌كنيم كه به فرموده امام امت (ره):
ما اميدواريم كه بشر به رشدى برسد كه مسلسلها را به قلم تبديل كند ...، قلم و علم و بيان است كه مى‌تواند بشر را بسازد نه مسلسل و نه ساير قواى تخريب كننده. «٥»