تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٣
آنها را نشانهاى جهت افراد شنوا معرفى مىكند.
انَّ فى ذلِكَ لَاياتٍ لِقَوْمٍ يَسْمَعُونَ «١» به درستى كه در آن مطلب (خواب در شب و كسب و كار در روز) نشانههايى (از قدرت خدا) است، البته براى مردمى كه بشنوند.
تعقّل دومين حسرتى كه دوزخيان به آن مبتلايند، اينكه چرا در دنيا عقل خود را به كار نبسته و از آن استفادهنكردهاند. منظوراز عقل، همان نيروى تشخيص خير از شرّ و سودمند از زيانبار است.
از امام صادق (ع) سؤال شد كه عقل چيست؟ آن حضرت (ع) فرمود:
ما عُبِدَ بِهِ الرَّحْمنُ وَ اكْتُسِبَ بِهِ الْجَنانُ. «٢» عقل چيزى است كه به وسيله آن خدا پرستش شود و بهشت به دست آيد.
خداوند اين موهبت را در تمام انسانها به امانت نهاده و انسان مىتواند از آن استفاده كند و راه را از چاه تشخيص داده و هدايت شود يا اينكه خود را در شهوات و غرايز محدود كند و عقل را به كار نبندد و خود را در زمره زيانكاران قرار دهد. قرآن كريم در موارد بيشمارى خردمندان رامورد خطاب قرار داده و مسائل مهم تشريعى و تكوينى را با آنان در ميان نهاده است:
كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ اياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ «٣» اينچنين آياتخودرا (در مسائل تربيتى) براى شما روشن بيان مىكند، باشد كه در آنها تعقل كنيد.
انَّ فى خَلْقِالسَّمواتِ وَالْارْضِ وَ اخْتِلافِ الَّيْلِ وَالنَّهارِ لَاياتٍ لِاولِى الْالْبابِ «٤» همانا در خلقتآسمانها و زمين و گردش شبوروز (در تكوين)، نشانههايى براى خردمندان است.