تعاليم قرآن (ج2)

تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٥٣

بلكه از نظر مالى نيز وظيفه الهى خود را انجام و سهمى از مال خود را به محرومان و درماندگان اختصاص مى‌دهند؛ چه به صورت حقوق واجب، چون خمس و زكات و چه به صورت ايثار و احسان چون صدقات، موقوفات، قرض الحسنه و انفاق در امور خير. مؤمنان كمك مالى به مستمندان را براى خود وظيفه اخلاقى و حقّ لازم مى‌دانند و آن را به مقدار معيّن و بابرنامه منظم و با رعايت اصول شرعى، جهت رفاه حال و تأمين آسايش محرومان اختصاص مى‌دهند.
فرق سائل و محروم‌ از مجموع روايات برمى‌آيد كه سائل شخصى را گويند كه فقر و تنگدستى خود را اظهار كند و از كسى چيزى بخواهد. ولى محروم كسى است كه درآمدش كفاف ندهد و در اثر عزت نفس و شدّت حيا و عفّت، نيازش را به كسى ابراز نكند و همچنان فقر و محروميّت را تحمّل كند، محروميّتى كه ناشى از كافى نبودن درآمد روزانه باشد، نه ناشى از تن‌پرورى و كمبود رشد عقلى. «١» يعنى شخصى كه براى معيشت خود نهايت تلاش و كوشش را به خرج مى‌دهد ولى كسب وكارش به هم پيچيده و زندگيش رونق نمى‌يابد. «٢» اين افراد را از راههايى مى‌توان شناخت از جمله محدوديت از كسب و تجارت به علت حضور فعال در صحنه‌هاى علم و جهاد و فعاليت در راه خدا، يا بيمارى و «٣» به خداى آسمان كه رزق حق است‌ وَ فِى‌السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ فَوَ رَبِّ السَّماءِ وَ الْارْضِ انَّهُ لَحَقٌّ مِثْلَ ما انَّكُمْ تَنْطِقُونَ «٤»