تعاليم قرآن (ج2) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٨
روز قيامت انسان در دادگاه عدلالهى با پديدههاى غيرعادى و در عين حال اطمينانبخش مورد بازخواست قرار مىگيرد؛ همانند شهادت اعضا و جوارح، تجسّم اعمالو ... درمرحلهاى هم خداوند بهوسيله نامهاعمال ميانمردم داورىمىكند و خطاببه آنانمىفرمايد كهايناست نامه اعمال شما كه محتوايش حق و ثابت است و بطلان و فساد و دروغ و افترا در آن راهى ندارد و ما با چنين سندگويا و معتبر با شمااحتجاجمىكنيم. آنهااعمالشمارا با امانتكامل نگهداشتهاند و هر چه از شما فاش مىسازند دقيق و مطابق واقع است.
استنساخ نامه اعمال «استنساخ» از مادّه نسخ به معناى زايلكردن چيزى به وسيله چيز ديگر است؛ هنگام از ميانرفتن سايه توسّط خورشيد مىگويند: «نَسَخَتِ الشَّمْسُ الظِّلَّ» يعنى خورشيد سايه را از ميان برد. سپس به معناى نسخهبردارى و رونوشت كتابى از روى كتاب ديگر به كار رفته است، بى آنكه كتاب اوّل از بين برود. «١» عمل انسان، ثابت و در بستر هستى و لوح محفوظ است و فرشتگان از روى آن رونوشت مىكنند، رونوشتى كه موافق اصل اعمال مردم است نه زيادتى در آن است نه كاستى. چرا كه خداوند به فرشتگان و حافظان اعمال دستور داده كه اعمال مردم را حفظ كنند به مانند كتاب خطّى كه به وسيله خطّ يا چاپ، نسخهبردارى و تكثير مىشود بىآنكه تغييرى در نسخهها پديد آيد. «٢» حضرت على عليهالسلام مىفرمايد:
انَّ لِلَّهِ مَلائِكَةً يَنْزِلُونَ فى كُلِّ يَوْمٍ يَكْتُبُونَ فيهِ اعْمالَ بَنى آدَمَ. «٣» خداوند فرشتگانى دارد كه هر روز از آسمان فرود مىآيند و اعمال بنىآدم را مىنويسند.
فرشتگانى كه نه تاريكى مانع نوشتن آنها مىگردد و نه عاملى اعمال بشر را از آنان مخفى مىدارد؛ از چيزى فروگذار نيستند حتّى نَفَسهايى كه هنگام معصيت مىكشيدند