قاعده لاضرر

درس اول

مقدمات بحث

مقدمۀ اول عدم صحت اخذ به رواِیت بهصرف درج آن در کلام قدما

مقدمۀ دوم جاِیگاه قواعد فقهِیه

ضابطۀ اصولِی بودن ِیک قاعده

عدم صحت دخول اصل برائت و احتِیاط و استصحاب در علم اصول

فرق مسائل اصولِیه با قواعد فقهِیه

تفاوت قواعد فقهِیه و مسائل فقهِیه

مقدمۀ بحث از قاعدۀ لا ضررَ و لا ضِرارَ

خلاصهاِی از بحث عقلِی قاعدۀ لا ضرر

درس دوّم

دلِیل عقلِی بر قاعدۀ لا ضرر

حکم مستقل عقل بر قاعدۀ لا ضَرر

حکاِیِی بودن ادلّۀ شرعِی قاعدۀ لا ضرر

ثمرات عقلائِی دانستن قاعدۀ لا ضرر

درس سوّم

بررسِی سندِی دستۀ اول رواِیات قاعدۀ لا ضرر

رواِیات قاعدۀ لا ضرر

دستۀ اوّل رواِیات قاعدۀ لا ضرر قضِیّۀ سَمُرَة بن جُندَب

ادّعاِی تواتر فخر المحقّقِین در اثبات قاعدۀ لا ضرر بهواسطۀ انضمام رواِیات امامِیه و عامه

کِیفِیت نظارت رواِیات امامِیّه بر رواِیات عامّه

قبول رواِیات ثقات عامّه

تصحِیح رواِیات عامّه بهواسطۀ رواِیت صحِیح شِیعه

ثبوت تواتر بهواسطۀ انضمام رواِیات عامّه به رواِیات صحِیح شِیعه

اعتبار وثاقت راوِی

درس چهارم

رواِیات مشتمل بر عبارت «لا ضرر» (1)

رواِیت اوّل از کافِی به نقل از عبدالله بن بکِیر

بررسِی سند رواِیت اوّل کافِی

رواِیت دوم از کافِی به نقل از عبدالله بن مسکان

عدم تأثِیر تفاوت نقل عبدالله بن مُسکان و عبدالله بن بکِیر در اثبات اصل قاعدۀ لاضرر

بررسِی دلاِیل مفصلتر بودن رواِیت ابنمسکان نسبت به رواِیت ابنبکِیر

رواِیت سوم از من لا ِیحضره الفقِیه به نقل از أبِیعبَِیدة الحذّاء

عدم وجود قِید «فِی الاسلام» در ذِیل احادِیث لا ضرر در مجامع حدِیثِی معتبر خاصه و عامه

رواِیت چهارم از من لا ِیحضره الفقِیه به نقل از عبدالله بن بکِیر

مقاِیسه رواِیت عبدالله بن بکِیر در کافِی و فقِیه

ثبوت عبارت «لا ضرر و لا ضرار» با طرِیق صحِیح

درس پنجم

بررسِی رواِیات قضِیّۀ سَمُرَة بن جُندَب

بررسِی رواِیت عبدالله بن بکِیر در طرِیق شِیخ صدوق

بررسِی رواِیت عبدالله بن بکِیر در طرِیق کافِی

بررسِی رواِیت عبدالله بن بکِیر در تهذِیب و مقاِیسۀ آن با نقل کافِی

تصحِیف عبارت کافِی در نسخۀ تهذِیب

وحدت رواِیت کافِی و تهذِیب

بررسِی رواِیت عبدالله بن مسکان

تأِیِید اخبار مرسل بهواسطۀ وجود خبر صحِیح

بررسِی رواِیت شِیخ صدوق در لاضرر

اثبات عبارت «مُضارّ» بهوسِیلۀ ضمِیمۀ رواِیات به ِیکدِیگر

نتِیجۀ بحث در اثبات قضِیّۀ سمره

درس ششم

رواِیات مشتمل بر عبارت «لا ضرر» (2)

رواِیات عامه در قضِیّۀ سمرة بن جندب

ساِیر رواِیات شامل عبارت «لا ضرر و لا ضرار»

رواِیت لا ضرر در حق شفعه

رواِیت لا ضرر در نهِی از منع فضل ماء

رواِیت لا ضرر در أقضِیة النبِی صلِّی الله علِیه و آله و سلّم از طرِیق عامه

رواِیت لا ضرر در أقضِیة النبِی صلِّی الله علِیه و آله و سلّم از طرِیق شِیعه

بررسِی نظر شِیخالشرِیعۀ اصفهانِی دربارۀ عبارت «لا ضرر» در أقضِیة النبِی

نقد کلام شِیخالشرِیعه

درس هفتم

بررسِی «لا ضرر» در حدِیث شفعه و منع فضل ماء (1)

بررسِی قائل عبارت «لا ضرر و لا ضرار» در رواِیت حقّ شفعه و رواِیت منع فضل ماء

نظر شِیخالشرِیعه مبنِی بر افزودن «لا ضرر» در ذِیل رواِیت شفعه و منع فضل ماء، از جانب راوِی

نقد کلام شِیخالشرِیعۀ اصفهانِی

هدف اصلِی شِیخالشرِیعه از مخالفت با تذِیِیل رواِیت حق شفعه و منع فضل ماء به «لا ضرر»

بررسِی وثاقت محمّد بن عبدالله بن هلال در سند رواِیت شفعه و منع فضل ماء

دلالت إکثار رواِیات اجلاّء از فردِی بر توثِیق آن فرد

بررسِی وثاقت عقبة بن خالد در سند رواِیت شفعه و منع فضل ماء

درس هشتم

بررسِی «لا ضرر» در حدِیث شفعه و منع فضل ماء (2)

ادعاِی بِیاعتبارِی رواِیت شفعه بهجهت تنافِی با عمل اصحاب

عدم تنافِی مدلول رواِیت شفعه با فتواِی اصحاب

اشکال اول مرحوم نائِینِی بر حدِیث شفعه

نقد بعضِی بر اشکال اول مرحوم نائِینِی

اشکال دوم مرحوم نائِینِی بر حدِیث شفعه

درس نهم

بررسِی «لا ضرر» در حدِیث شفعه و منع فضل ماء (3)

اشکال دوّم مرحوم نائِینِی بر تذِیِیل حدِیث شفعه به «لا ضررَ و لا ضِرارَ»

نقد اشکال دوم مرحوم نائِینِی

اشکال سوم مرحوم نائِینِی بر تذِیِیل حدِیث شفعه به «لا ضررَ و لا ضِرارَ»

نقد اشکال سوم مرحوم نائِینِی

ماحصل رابطۀ حقّ شفعه و لا ضرر

درس دهم

بررسِی «لا ضرر» در حدِیث شفعه و منع فضل ماء (4)

نحوۀ ملاحظۀ حکمت در انشاء حکم

عدم امکان تعمِیم اعتبارِی علت حکم

جواب برخِی به اشکال مرحوم نائِینِی، بهوسِیلۀ اخذ «لا ضرر» بهعنوان حکمت جعل شفعه

نقد مؤلف بر اخذ «لا ضرر» بهعنوان حکمت جعل شفعه

نقد اشکال مرحوم نائِینِی، با استناد به دلالت «لا ضرر» بر رفع حکم ضررِی و جعل حکم رافع ضرر

دلالت «لا ضِرار» بر رفع حکم إضرارِی و جعل حکم رافع إضرار

عدم امکان رفع حکم ضررِی و إضرارِی بدون جعل حکم رافع ضرر و إضرار

تذِیِیل حدِیث شفعه و حدِیث منع فضل ماء بهعنوان دو دلِیل دِیگر بر قاعدۀ لاضرر

اهمِّیت لحاظ حالت تخاطب با شارع در استنتاج احکام

درس ِیازدهم

بررسِی «لا ضرر» در حدِیث منع فضل ماء

اشکال اول مبنِی بر تنافِی رواِیت منع فضل ماء با تذِیِیل به «لا ضررَ و لا ضِرارَ»

نقد اشکال اول

حکم فقهِی تخرِیب منازل مردم براِی توسعۀ خِیابانها

اشکال دوّم بر رواِیت منع فضل ماء مبنِی بر عدم حقّ غِیر بر ماء مملَّک

اقوال فقها در مسئلۀ منع فضل ماء

تمسک برخِی فقها به اطلاقات رواِیت «تساوِی مردم در آب و آتش و چراگاه» و رواِیات طهورِیّت ماء

نقد بر اِین نحوه اطلاقگِیرِی

استدلال بعضِی فقها به سِیرۀ متشرعه در عدم منع مِیاه

عدم حجِّیت سِیرۀ متشرعه بدون حکاِیت از سِیرۀ عقلائِیه

تحلِیل سِیرۀ عقلاء در استفادۀ ساِیر مردم از مِیاه و اموال مملَّک

رابطۀ سِیرۀ عقلائِیه و حکم شرعِی

نظارت ادلۀ منع فضل ماء و کلاء به سِیرۀ عقلائِیه

قول به اخلاقِی و تنزِیهِی بودن «لا ضرر» در رواِیت منع فضل ماء

درس دوازدهم

بررسِی «لا ضرر» در حدِیث هدم بناء

بررسِی رواِیت دعائم الاسلام در قاعدۀ لاضرر

بررسِی سند رواِیت دعائم الاسلام

بررسِی و نقد جواز تصرف غِیر عقلائِی در اموال خود

عدم وجود ملکِیت مطلقه و تصرّف طلق

حکم تصرفات در ملک خود در صورت اضرار به غِیر

حکم توسعۀ مسجدالحرام و تخرِیب منازل اطراف آن

حکم توسعۀ ساِیر اماکن مقدّسه براساس حقّ مدنِیّت و حقّ جوار

حکم توسعۀ شهرِی و تخرِیب موقوفات و مساجد بهواسطۀ حقّ مدنِیّت

درس سِیزدهم

بررسِی ساِیر رواِیات «لا ضرر»

ادامۀ بررسِی رواِیت هدم جدار در قاعدۀ لا ضرر

حکومت حکم عقلاء بر «الناس مسلّطون علِیٰ أموالهم»

نقد نظرِیۀ صاحب جواهر دربارۀ رواِیت هدم جدار

بررسِی رواِیت کنز العمال در قاعدۀ لا ضرر

بررسِی رواِیت دِیگرِی از کافِی در قاعدۀ لا ضرر

بررسِی رواِیت عذق أبِیلبابه در قاعدۀ لا ضرر

بررسِی رواِیت مصنف عبدالرزاق صنعانِی در قاعدۀ لا ضرر

بررسِی رواِیت مشارب نخل در قاعدۀ لا ضرر

ارزش متفاوت مراسِیل شِیخ صدوق در مندوبات و الزامات

درس چهاردهم

بررسِی قِیود رواِیات لاضرر (1)

بررسِی مفاد قِید «علِیٰ مؤمن» در رواِیات لاضرر

نقد قول به تقدم اصل عدم زِیاده بر اصل عدم نقِیصه بهواسطۀ علم به اضافه

نقد قول به تقدم اصل عدم زِیاده بر اصل عدم نقِیصه بهواسطۀ عدم تعمد بر کذب در نقل اضافه

اهتمام روات در انتقال معناِی رواِیت و بِیتوجهِی به تحفظ بر الفاظ آن

نقل گزِینشِی رواِیت براساس خصوصِیت مورد

سِیرۀ عقلائِیه در تعارض بِین اصل عدم زِیاده و اصل عدم نقِیصه

تبِیِین موضع تعارض بِین اصل عدم زِیاده و اصل عدم نقِیصه

رفع تناقض بِین دلِیل زِیاده و دلِیل نقِیصه بهواسطۀ مرجحات باب تعارض

درس پانزدهم

بررسِی قِیود رواِیات لاضرر (2)

استدلال برخِی بر تقدم اصل عدم زِیاده بر عدم نقِیصه با استناد به تقدم صرِیح بر ظاهر

نقد برخِی بر استدلال فوق بهواسطۀ مناقشه در مجراِی قاعدۀ تقدم صرِیح بر ظاهر

بررسِی مجراِی قاعدۀ تقدم صرِیح بر ظاهر، در ترجِیح اصل عدم زِیاده بر عدم نقِیصه

نقد قول به تقدم اصل عدم زِیاده بر عدم نقِیصه بر اساس استناد به تقدم نص بر ظاهر

اقتضاء مقام نسبت به عدم ذکر قِید واضح

عدم وجود هِیچگونه مدرک شرعِی و عرفِی بر تقدم اصل عدم زِیاده بر عدم نقِیصه

نقد کلام مرحوم نائِینِی در تقدم اصل عدم نقِیصه بر عدم زِیاده در خصوص رواِیات لا ضرر

جمعبندِی بحث در اعتبار قِید «فِی الاسلام» در رواِیات لا ضرر

جمعبندِی بحث در اعتبار قِید «علِیٰ مؤمن» در رواِیات لا ضرر

درس شانزدهم

معنا و مفاد ضرر

عرفِی بودن مسئلۀ ضرر

مِیزان اعتبار کلام اهل لغت در بِیان معنا و مصداق الفاظ

تفاوت عرف و بناء عقلا

تفاوت عرفها در مسئلۀ ضرر

درس هفدهم

معناِی لفظِی ضرر و ضرار (1)

اهمِّیت تعِیِین مرجع تشخِیص ضرر

معانِی ضرر و ضرار در لغت

بررسِی معانِی باب مفاعله جهت تبِیِین معناِی لغوِی ضرار

مبدأ اشتقاق باب مفاعله

نکتۀ اخلاقِی مِیزان اهمِّیت دادن به زن و فرزند

مِیزان تأثِیر عرف و لغت در تلبّس فعل به مبدأ اشتقاق خود

نحوۀ دلالت فعل بر زمان

درس هجدهم

معناِی لفظِی ضرر و ضرار (2)

ساِیر معانِی باب مفاعله

بررسِی قول به ترادف معناِی ضرر و ضرار

بررسِی تفسِیر ضرار به تلافِی ضرر

معناِی نهاِیِی ضرر و ضرار

مفاد قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار براساس معناِی فوق

درس نوزدهم

بررسِی معانِی قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار در کلام صاحب کفاِیه (1)

معناِی اول قاعدۀ لا ضرر نهِی به لسان نفِی

نقد معناِی اول

معناِی دوم قاعدۀ لا ضرر نفِی حکم به لسان نفِی موضوع

رابطۀ قاعدۀ لا ضرر و لزوم احتِیاط در اطراف علم اجمالِی در باب انسداد

لزوم احتِیاط در دماء، فروج، أعراض و اموال

معناِی سوم قاعدۀ لا ضرر نفِی ضرر غِیر متدارَک

اشکال مرحوم نائِینِی بر معناِی سوم

نقد اشکال مرحوم نائِینِی و بررسِی معناِی ضرر در احکام شرِیعت

معناِی چهارم قاعدۀ لا ضرر نفِی مطلق ضرر و حکم ضررِی در اسلام

درس بِیستم

بررسِی معانِی قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار در کلام صاحب کفاِیه (2)

قول دِیگر ضرر به معناِی ِیک ماهِیت خارجِی دالّ بر اضرار

اشکالات اِین تفسِیر

اشکال اول

اشکال دوم

اشکال سوم

اشکال چهارم

کلام مشهور دربارۀ عدم دلالت لاضرر بر جعل حکم

بناء قاعدۀ لاضرر براساس حکم عقل به انزجار از ضرر

بررسِی دلالت لاضرر بر نفِی ضرر ِیا نهِی از ضرر

درس بِیست و ِیکم

نقد و بررسِی کلام شِیخالشرِیعۀ اصفهانِی در معناِی قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (1)

احکام شخصِی و اجتماعِی

کلام شِیخالشرِیعۀ اصفهانِی در تحلِیل مراد از لاضرر

نقد کلام شِیخالشرِیعه

عدم اخلال ندرت ِیک حکم به اصل آن حکم

نقد و بررسِی اشکال مرحوم آخوند بر شِیخالشرِیعه و جواب برخِی به اشکال اِیشان

درس بِیست و دوّم

نقد و بررسِی کلام شِیخالشرِیعۀ اصفهانِی در معناِی قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (2)

کلام مرحوم شِیخالشرِیعه در «لا»ِی نفِی جنس در حدِیث لاضرر

تفاوت حکومت، تخصِیص و تخصص

نقد بخش اول کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

اشکال اول کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

اشکال دوم کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

کلام شِیخالشرِیعه در ناهِیه بودن «لا» در حدِیث لاضرر

نقد بخش دوم کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

اشکال اول کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

اشکال دوم کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

اشکال سوم کلام مرحوم شِیخالشرِیعه

تفاوت تخصص و ورود

تفاوت حکومت و ورود

درس بِیست و سوّم

نقد و بررسِی کلام شِیخالشرِیعه اصفهانِی در معناِی قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (3)

استدلال شِیخالشرِیعه به تبادر براِی اثبات دلالت لاضرر بر تحرِیم

نقد استدلال شِیخالشرِیعه

استدلال شِیخالشرِیعه به کلام اهللغت در دلالت لاضرر بر تحرِیم

نقد استدلال شِیخالشرِیعه

استدلال شِیخالشرِیعه به دلالت «لا ضرر و لاضرار علِیٰ مؤمن» بر معناِی تحرِیم

نقد استدلال شِیخالشرِیعه

استدلال شِیخالشرِیعه به «إنّک رجلٌ مضار» بر معناِی تحرِیم

نقد استدلال شِیخالشرِیعه

کلام صاحب عناوِین در تأِیِید معناِی نهِی توسط سِیاق رواِیت

نقد استدلال صاحب عناوِین

جلسۀ بِیست و چهارم

نقد و بررسِی کلام شِیخالشرِیعه اصفهانِی در معناِی قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (4)

اشکال مطرح شده بر شِیخالشرِیعه در فقرۀ «لا ضرر»

نقد اشکال بر شِیخالشرِیعه در فقرۀ «لا ضرر»

اشکال مطرح شده بر شِیخالشرِیعه در فقرۀ «لاضرار»

نقد اشکال بر شِیخالشرِیعه در فقرۀ «لاضرار»

وحدت سِیاق لا ضرر و لا ضرار

کِیفِیت دلالت «لاضرار» بر نهِی از إضرار به غِیر

درس بِیست و پنجم

نقد و بررسِی مسلک شِیخ انصارِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

اشکال مرحوم خوئِی بر شِیخالشرِیعه اصفهانِی

نقد آِیةالله سِیستانِی بر اشکال مرحوم خوئِی

پاسخ به نقد آِیةالله سِیستانِی

معناِی دوم قاعدۀ لا ضرر دلالت توأماً بر نهِی مولوِی و فساد وضعِی ارشادِی

نقد اول بر معناِی دوم قاعدۀ لا ضرر

پاسخ به نقد اول

نقد دوم بر معناِی دوم قاعدۀ لا ضرر

پاسخ به نقد دوم

عدم تنافِی بِین احکام تکلِیفِی و وضعِی

درس بِیست و ششم

نقد و بررسِی مسلک نهِی سلطانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

معناِی سوم قاعدۀ لا ضرر نهِی سلطانِی و ولائِی

بررسِی مِیزان تأثِیر عدالت حاکم مسلمِین بر لزوم شرعِی قوانِین اجتماعِی حکومت

تقسِیم احکام براساس مسلک تفسِیر «لا ضرر و لا ضرار» به نهِی سلطانِی

بررسِی ادلۀ قول به ولائِی بودن قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

دلِیل اول قول به ولائِی بودن قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

نقد دلِیل اول

ادعاِی عدم وجود حکم کلِی الهِی بهواسطۀ عدم وجود شبهۀ حکمِیه در موارد جعل لا ضرر

نقد مدعاِی مذکور

دلِیل دوم قول به ولائِی بودن قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

نقد دلِیل دوم

دلِیل سوم قول به ولائِی بودن قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

نقد دلِیل سوم

اشکالات وارد بر اصل مسلک قائلِین به حکم ولائِی بودن قاعدۀ لاضرر

درس بِیست و هفتم

نقد و بررسِی مسلک مختار صاحب کفاِیه و شِیخ صدوق در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

معناِی چهارم لاضرر نفِی حکم به لسان نفِی موضوع

کلام مرحوم آخوند در تفسِیر قاعدۀ «لا ضرر» از باب نفِی حکم به لسان نفِی موضوع

نقد کلام مرحوم آخوند

بطلان قول به نفِی حکم به لسان نفِی موضوع در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر

معناِی پنجم قاعده لاضرر با توجه به قِید «فِی الاسلام»

استدلال مرحوم صدوق بر ارث بردن مؤمن از کافر با استناد به قاعدۀ لا ضرر

نقد و بررسِی استدلال مرحوم صدوق

بطلان معناِی پنجم به علت عدم وجود قِید «فِی الاسلام» در رواِیات معتبر لاضرر

درس بِیست و هشتم

نقد و بررسِی نظرِیۀ فاضل تونِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

معناِی ششم قاعدۀ لا ضرر کلام فاضل تونِی در تفسِیر لا ضرر به ضرر غِیر متدارک

اشکال اول تفسِیر فاضل تونِی

مثالهاِیِی از حقوق متدارک و غِیر متدارک

اشکال دوم تفسِیر فاضل تونِی

اشکال سوم تفسِیر فاضل تونِی

اشکال چهارم تفسِیر فاضل تونِی

درس بِیست و نهم

بررسِی نظرِیۀ آِیةالله سِیستانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (1)

معناِی هفتم قاعدۀ لا ضرر تفسِیر آِیةالله سِیستانِی راجع به قاعدۀ لا ضرر

تفسِیر «لا ضرر» به نفِی تسبِیب و تفسِیر «لا ضرار» به تسبِیب به نفِی

درس سِیام

بررسِی نظرِیۀ آِیةالله سِیستانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (2)

تفسِیر آِیةالله سِیستانِی از قاعدۀ لا ضرر بهعنوان بهترِین تفسِیر اِین قاعده

مقدمۀ اول تفسِیر آِیةالله سِیستانِی

احکام متفاوت «لا»ِی نفِی جنس

مورد اول تعلق حکم به طبِیعت خارجِی اعمال مکلفِین

رابطۀ معناِی مطابقِی و مراد جدِی

مدلول امر

دلالت امر بر وجوب به دلالت اقتضاء

اصل در دوران امر بِین مولوِیت و ارشادِیت

نظر آِیةالله سِیستانِی در دوران امر بِین مولوِی و ارشادِی

درس سِی و ِیکم

بررسِی نظرِیۀ آِیةالله سِیستانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (3)

قاعدۀ اولِیه در نفِی ِیک حکم از طبِیعت خارجِی

اشکال اول استدلال آِیةالله سِیستانِی

اشکال دوم استدلال آِیةالله سِیستانِی

اشکال سوم استدلال آِیةالله سِیستانِی

درس سِی و دوّم

بررسِی نظرِیۀ آِیةالله سِیستانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (4)

مورد دوم حکم موضوعات اعتبارِیۀ داراِی آثار وضعِیۀ عقلائِیه

مورد سوم حکم موضوعات خارجِی غِیر مرغوبٌإلِیها

مورد چهارم نفِی حکم جهت تخصِیص به مأمورٌبه خاص

مورد پنجم نفِی حکم جهت تخصِیص به منهِیٌّعنه خاص

مورد ششم أمر عقِیبالحظر

تفسِیر آِیةالله سِیستانِی از قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار براساس تطبِیق قاعده بر حکم مورد ششم

نقد تفسِیر آِیةالله سِیستانِی

جمعبندِی موارد ششگانۀ مقدمۀ اول

درس سِی و سوّم

بررسِی نظرِیۀ آِیةالله سِیستانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (5)

مقدمۀ دوم تفسِیر آِیةالله سِیستانِی از قاعدۀ لا ضرر

تبِیِین معناِی «لا ضرر» براساس موارد ششگانۀ مقدمۀ اول

احتمال اول لحاظ ضرر بهعنوان ماهِیت مرغوبٌإلِیها

احتمال دوم لحاظ ضرر بهعنوان ماهِیت مرغوبعنها

بطلان احتمال اول

تبِیِین معناِی «لا ضرر» براساس احتمال دوم

استدلال آِیةالله سِیستانِی بر رجحان احتمال دوم

محصّل کلام آِیةالله سِیستانِی در تفسِیر معناِی لا ضرر

درس سِی و چهارم

بررسِی نظرِیۀ آِیةالله سِیستانِی در تبِیِین قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار (6)

تبِیِین معناِی «لا ضرار» براساس موارد ششگانۀ مقدمۀ اول

مبتنِی بودن تفسِیر آِیةالله سِیستانِی از قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار بر مسئلۀ حفظ نظام

علت اهمِیت اکِید حفظ نظام و حکومت اسلامِی بهعنوان مهمترِین تکلِیف هر مسلمان

نحوۀ تضمِین شرِیعت از اجراِی قوانِین شرعِی

محصّل کلام آِیةالله سِیستانِی در تفسِیر معناِی لا ضرار

ماحصل مفاد قاعدۀ لا ضرر و لا ضرار

درس سِی و پنجم

کِیفِیت تطبِیق قاعده بر قلع نخلۀ سمره (1)

مسلک مختار در معناِی لا ضرر

مسلک مختار در معناِی لا ضرار

مِیزان مبسوط الِید بودن ولِیّ مسلمِین در اجراِی احکام

حکمت قضاوت پِیامبر بر قلع نخلۀ سمره براِی رفع ضرر از انصارِی

نقد و بررسِی جواب شِیخ صدوق نسبت به حکمت قضاوت پِیامبر در قضِیۀ سمره

نقد و بررسِی جواب مرحوم نائِینِی نسبت به حکمت قضاوت پِیامبر در قضِیۀ سمره

سعۀ ولاِیتِ ولِیّ مسلمِین براساس مِیزان تطابق مقام اثبات با ثبوت

درس سِی و ششم

کِیفِیت تطبِیق قاعده بر قلع نخلۀ سمره (2)

منافات قضاوت پِیامبر به قلع نخلۀ سمره با تعلِیل به لا ضرر و لا ضرار

نقد و بررسِی جواب شِیخ انصارِی در رفع منافات مذکور

نقد و بررسِی جواب مرحوم نائِینِی در رفع منافات مذکور

نقد و بررسِی برخِی اقوال دِیگر در رفع منافات مذکور

نقد و بررسِی جواب آِیةالله سِیستانِی در رفع منافات مذکور

جواب منافات مذکور طبق مسلک مختار

فهرست آِیات

فهرست رواِیات

فهرست اشعار

کلمات مشهوره و ضرب المثلها

فهرست اشخاص

فهرست کتب

فهرست اماکن، قباِیل و فرق

فهرست اصطلاحات و موضوعات

فهرست منابع و مصادر

قاعده لاضرر - حسينى طهرانى، سید محمد محسن - الصفحة ٤٩ - ثمرات عقلائِی دانستن قاعدۀ لا&#٨٢٠٢ ضرر

درس سوم الِی پانزدهم

بررسِی سندِی و محتواِیِی رواِیات قاعدۀ لاضرر و لاضرار