اين صفحه اختصاص به طرح پرسش‌ها، شبهات و مسائلى دارد كه براى شما عزيزان مطرح شده و يا در محيط خانواده، مدرسه، دانشگاه يا محل كار شما از آنها صحبت به ميان آمده است؛ چه در موضوع مهدويت و چه در ساير زمينه‌هاى اعتقادى و اخالقى. پس دست به كار شويد و از همين حالا پرسش‌هاى خود را با ما در ميان بگذاريد. ما هم سعى مى‌كنيم پاسخ‌هاى مناسبى به آنها بدهيم.

ظهور و پر شدن جهان از ظلم و جور

برخى مردم مى‌پرسند: آيا با توجه به روايت‌هايى كه در آنها آمده است: «امام مهدى (ع) جهان را از عدل و داد پرمى‌كند، همچنان‌كه از ظلم و جور پر شده بود» حركت‌هاى اصلاحى و تلاش براى برقرارى عدالت در عصر غيبت معنا دارد؟ زيرا براساس اين روايات بايد جهان از ظلم و جور پر شده باشد تا امام زمان (ع) ظهور كند و اگر ما حركتى براى از بين بردن ستم و مقابله با ستم‌كاران انجام دهيم، در واقع ظهور را به تأخير انداخته‌ايم. براى پاسخ به اين پرسش لازم است نكاتى را يادآور شويم:

الف) اصل وجود اين روايات‌

در اصل وجود چنين روايت‌هايى ترديدى نيست و در منابع و مصادر شيعه و سنى، روايت‌هاى فراوانى مضمون نقل شده است.[١] از جمله در روايتى كه از طريق اهل سنّت از پيامبر اعظم (ص) نقل شده، آمده است: «شما را به مهدى بشارت مى‌دهم. او در زمانى كه مردم گرفتار اختلاف، درگيرى و آشوب‌ها هستند، در امت من برانگيخته مى‌شود و جهان را از عدالت و برابرى پر مى‌سازد، همچنان‌كه از ستم پر شده بود».[٢]

امام محمد باقر (ع) نيز در اين زمينه مى‌فرمايد: «پدرم از پدرش و او از پدرانش براى من نقل كردند كه رسول خدا- درود و سلام خدا بر او باد- فرمودند: امامان پس از من دوازده نفر به تعداد نقباى بنى‌اسرائيل. نه نفر از آنها از نسل حسين- درود خدا بر او باد- هستند و نهمين آنها قائم ايشان است. او در آخرالزمان به پا مى‌خيزد و زمين را از عدل پر مى‌سازد، پس از آنكه از ستم و بى‌عدالتى پر شده بود».[٣]

ب) مفهوم «پر شدن جهان از ستم»

نخستين پرسشى كه در مورد اين‌گونه روايات مطرح مى‌شود، اين است كه تعبير «پر شدن جهان از ستم» به چه معناست؟ آيا مراد از اين تعبير آن است كه جهان به گونه‌اى از ستم و تجاوز اشباع شده كه ديگر اثرى از عدل و داد، عدالت‌خواهى و انسان‌هاى صالح، هرچند ناچيز، در آن باقى نمانده است يا اينكه مراد، آن است كه ستم و بيداد در جهان فراوان شده و بر عدل و داد غلبه يافته است نه اينكه ديگر هيچ اثرى از عدل و داد يا انسان‌هاى شايسته در جهان وجود ندارد؟ با توجه به كاربردهاى روزمره كلمه «پرشدن» و آنچه عرف معمولًا از اين كلمه اراده مى‌كند، به روشنى مى‌توان گفت كه برداشت دوم، درست‌تر است.

همچنان‌كه وقتى گفته مى‌شود: «تالار از جمعيت پر شده است»، «مغازه پر از مشترى است»، «اتاق پر از مهمان است» يا «انبار پر از كالاست»، به معناى فراوانى جمعيت، مشترى يا كالاست نه اشباع شدن به گونه‌اى كه جايى براى چيز ديگر در تالار، مغازه يا انبار باقى نمانده باشد.

بنابراين، «پر شدن جهان از ظلم»، به معناى ظالم و نابكار شدن همه مردم به گونه‌اى كه ديگر هيچ انسان شايسته‌اى باقى نمانده باشد، نيست. «پر شدن» در اينجا به معناى «بسيارى» و «فراوانى» ظلم و جور در جهان است.

با كمى دقت متوجه مى‌شويم كه خود ما هم در گفت‌وگوهاى روزانه، هنگام توصيف وضع كنونى جهان، از اين تعبير كه «جهان را ظلم و ستم فرا گرفته است»، بسيار استفاده مى‌كنيم، ولى منظورمان هرگز اين نيست كه ديگر هيچ اثرى از عدالت و عدالت‌خواهى در جهان وجود ندارد.

ج) توصيفى يا تكليفى بودن بيان اين روايات‌

پرسش ديگرى كه درباره روايات ياد شده وجود دارد، اين است كه آيا اين روايات در پى بيان تكليف و وظيفه ما در عصر غيبت هستند يا اينكه تنها بيان‌كننده ويژگى‌هاى عصر ظهور امام مهدى (ع) و آثار ظهور ايشان هستند؟ به صراحت مى‌توان گفت: اين‌گونه روايات صرفاً