ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٢٩ - ١ مؤلفه هاى نظريه
آيا ما منتظر ظهوريم يا ظهور منتظر ماست؟ آيا ظهور وقت مشخصى دارد كه بايد در انتظار آن زمان دست روى دست بگذاريم يا در انتظار ظهور بايد قيام كرد؟ آيا اراده شيعيان در تعجيل و تحقق ظهور نقش دارد؟ آيا ظهور با اسباب عادى تحقق مىيابد يا پديدهاىاست آسمانى كه زمينيان در آن نقشى ندارند؟ به راستى چه شده است كه امام (ع) در بين ما نيست؟ چرا خداوند لطف خود را از ما دريغ كرده است؟ اگر كسانى باعث غيبت امام (ع) شده اند ما چه تقصيرى داريم؟ آيا مىشود از زمينهسازى ظهور صحبت كرد ولى از نسبت بين ظهور و اراده انسانها سخنى به ميان نياورد؟ اگر اراده و همت شيعيان در تحقق و تعجيل ظهور نقشى ندارد آيا سخن از حكومت زمينهساز ظهور بى معنا نخواهد بود؟
در اين مقاله با طرح نظريه اختيارى بودن ظهور سعى شده پاسخى براى پرسشهاى بالا ارائه شود. نظريه اختيارى بودن ظهور، گرچه به بيانات مختلفى از زبان عالمان بيان شده است، ولى تا كنون به درستى تبيين و اثبات نشده است.
مراد از نظريه اختيارى بودن ظهور در اين مقاله، نظريهاىاست كه سه مولفه دارد:
- ظهور، انقلابى است مانند ديگر انقلابها؛
- علّت ظهور متغيّر است؛
- ظهور مشكل قابلى دارد نه فاعلى.
ابتدا به تبيين اين سه مولفه مىپردازيم و بعد دو دليل بر آن اقامه مىكنيم. و در پايان با توجه به نظريه اختيارى بودن ظهور، ضرورت حكومت و حكومتهاى زمينه ساز را براى تعجيل و تحقق ظهور بيان مىكنيم.
١. مؤلفههاى نظريه
١- ١. ظهور انقلابى است مانند ديگر انقلابها: چرا امام زمان (ع) غايب هستند؟ چرا ظهور حضرت تا كنون به تأخير افتاده است؟ چرا ائمه اطهار (ع) چنين انقلابى نكردند؟ چرا ائمه اطهار در تقيه زندگى مىكردند و بالاخره جام شهادت نوشيدند؟ چرا امام عصر (ع) منتظر ٣١٣[١] نفر از ياران باوفاى خود هستند؟ چرا ياران حضرت بايد از ارادههايى پولادين برخوردار باشند؟[٢] چرا انقلاب حضرت در ميدان خون و عرق صورت مىگيرد؟[٣] چرا پيروزى حضرت (ع) در زير برق شمشير به دست مىآيد؟[٤]
اين سوالها همگى حكايت از اين دارند كه انقلاب جهانى حضرت مهدى (ع) از طريق اسباب عادى و طبيعى صورت خواهد گرفت. شاخصه اصلى و عمود اين نظريه نيز بر همين نكته استوار است. انقلاب جهانى حضرت مهدى (ع) انقلابى است كه بر ارادههاى قوى و پولادين شيعه بنا خواهد شد. انقلابى است كه به وسيله بازوهاى همت و شجاعت شيعيان صورت مىگيرد. انقلابى است كه پيروزى آن زير برق شمشير شيعيان خواهد درخشيد. درخت اين انقلاب با خون شهيدان زيادى آبيارى خواهد شد ولى سرانجام شيعيان ميوه سرخ آن را خواهند چيد.
هر انقلابى كه بخواهد از طريق اسباب عادى و طبيعى اجرا شود، احتياج به مقدمات و زمينههاى فرهنگى، سياسى، نظامى و ... دارد. نمىتوان گفت در سطح جهان انقلابى به پا خواهد شد بى آنكه افكار عمومى جهانيان آماده آن باشند. امكان ندارد انقلاب جهانى صورت بگيرد ولى نيروهاى انسانى آن قبلا تربيت نشده باشند. عاقلانه نيست كه چنين انقلاب عظيمى بدون پشتوانههاى سياسى و نظامى صورت بگيرد. حتما اين انقلاب بايد در سايه اتحاد و يكپارچگى بزرگى انجام شود. بنابراين زمينهها و مقدمات اين انقلاب، نردبان اين انقلاب است. بايد با اراده و همت شيعيان از اين نردبان بالا رويم تا بر بام ظهور قرار گيريم. اين شيعيان هستند كه بايد با فعاليتهاى فرهنگى، سياسى، نظامى و علمى محيط را مهياى آن انقلاب عظيم كنند. به همين دليل است كه شيعيان دوران غيبت، بهترين شيعيان هستند و اعمالشان بيشترين اجر را دارد.[٥] و به همين دليل است كه انتظار بهترين عبادتهاست با چرا كه: ان افضل الاعمال احمزها.[٦] ترجمه: بهترين اعمال، سخت ترين آنهاست. بى ترديد، خداوند متعال قدرت ايجاد چنين مقدمات و زمينه هايى را دارد ولى او خواسته است كه انسانها را در ميدان وسيع و خطير اختيار و انتخاب وارد كند. لذا فرمود: إِنَّ اللَّهَ لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ.[٧]
خداوند سرنوشت هيچ ملتى را تغيير نمىدهد مگر آنكه آنچه را در خودشان است تغيير دهند.
بنابراين زمينه هاى اين ظهور نيز همچون ديگر سنن الهى، از ميدان اختيار و انتخاب عبور خواهد كرد.
رسول اكرم (ص) فرمودند:
ظهور مانند ساعت قيامت است كه بر آسمان و زمين گران است و ناگهانى مىآيد[٨].
ظهور حضرت مهدى (ع) از اين نظر كه حادثهاى بسيار عظيم و ناگهانى است همچون روز قيامت است. انقلاب ايشان، زلزلهاى است كه كاخ متكبران جهان را ويران و آنها را غافلگير مىكند. ولى ظهور تفاوتهايى نيز با ساعت قيامت دارد. در پديده ظهور امام زمان (ع) اين اراده و همّت شيعيان است كه كوههاى ظلم و ستم را از جا مىكند و كاخهاى ستم را به لرزه مىافكند، ولى در پديده روز رستاخيز اراده