متمادى به جزيى از شخصيّت و عادت افراد جامعه مبدّل شده اند. بايد توجّه داشت كه از پيامدهاى مصرف زدگى براى اقتصاد ما اين است كه آن را وابسته تر مى كند و طبق فرمايشات رهبرى: مصرف بى رويه و زياد، قاعدتاً از سوى قشرهاى مرفّه انجام مى گيرد؛ چون قشرهاى ضعيف قادر نيستند كه زياد مصرف كنند. مصرفى كه از سوى يك قشر انجام مى گيرد، به زيان كشور است. يعنى هم زيان اقتصادى، هم زيان اجتماعى و هم زيان روانى و اخلاقى دارد. من مكرّر عرض كرده ام، باز هم مى گويم و خواهش مى كنم كه مصرف گرايى را رها كنند. مصرف بايد به اندازه باشد، نه به حدّ اسراف و زياده روى در مقابل مصرف زدگى و اسراف، صرفه جويى و ميانه روى چيز خوبى است مخصوصاً درباره اين مورد مقام معظّم رهبرى اسراف را يك عيب ملّى خواندند و با انتقاد از مصرف گرايى در زمينه هاى مختلف تاكيد كردند: ميانه روى برگرفته از ماه رمضان را به صورت فرهنگ ملّى دربياوريم كه در اين صورت تهديدات مكرر دشمن درباره تحريم نيز حتى در صورت اجرا شدن بى اثر خواهد بود.

آنچه كه امروز بر مصرف گرايى دامن مى زند، زياده خواهى و قانع نبودن بر دارايى هاى خود، رشد فرهنگ تجمّل گرايى و روند چشم وهم‌چشمى و نوعى احساس كمبود يا نيازهاى ذهنى و غير واقعى در مقابل نياز واقعى و ملموس كه از تبليغات فراگير ارزش‌هاى سرمايه دارى سر چشمه مى گيرد، است.

به فرموده مقام معظّم رهبرى: مصرف گرايى براى جامعه بلاى بزرگى است. اسراف، روزبه روز شكافهاى طبقاتى و شكاف بين فقير و غنى را بيشتر و عميق تر مى كند. يكى از چيزهايى كه لازم است مردم براى خود وظيفه بدانند، اجتناب از اسراف است. دستگاه‌هاى مسئول بخشهاى مختلف دولتى، بخصوص دستگاههاى تبليغاتى و فرهنگى- به ويژه صدا و سيما- بايد وظيفه خود بدانند مردم را نه تنها به اسراف و مصرف گرايى و تجمّل گرايى سوق ندهند؛ بلكه در جهت عكس مردم را به سمت قناعت، اكتفا و به اندازه لازم مصرف كردن و اجتناب از زياده روى و اسراف دعوت كنند. مصرف گرايى، جامعه را از پاى درمى آورد. جامعه اى كه مصرف آن از توليدش بيشتر باشد، در ميدان‌هاى مختلف شكست خواهد خورد. ما بايد عادت كنيم مصرف خود را تعديل و كم كنيم و از زيادى‌ها بزنيم.[١]

وجود روحيه قناعت و صرفه جويى در يك جامعه مى تواند به عنوان يك مؤلّفه قدرت و امتياز ويژه براى آن جامعه مطرح باشد. ما بايد بدانيم كه روال و روند جهان به يك شيوه نمى گذرد و ممكن است شرايط در زمانى به گونه اى ديگر تغيير كند كه در پى آن جامعه دچار كمبود ها، نارسايى هاو مشكلاتى گردد كه در كوتاه مدّت امكان حلّ آن وجود نداشته باشد.

مطالعه تاريخ جوامع پيشرفته دنيا به خوبى نشان مى دهد كه توسعه آنان پس از تحمّل يك دوره رياضت و مشقّت‌هاى اقتصادى همراه بوده است. كشور ما اگر چه با كمبود منابع مادّى مواجه نيست، امّا در چگونگى بهره مندى از منابع دچار مشكلات بسيار است. آگاهى بخشى به جامعه و ارائه الگوى مناسب از سوى رسانه ها راهكار ديگر مقابله با مصرف گرايى است. عملكرد رسانه ملّى و به طور خاص، تلويزيون با توجّه به تصويرى بودن آن در تحقّق فرمايش رهبر معظّم انقلاب بسيار حائز اهمّيت است. براى تحقق آرمان صرفه جويى بايد اقداماتى فرهنگى در دستور كار رسانه ها و مسئولان قرار گيرد. مسئولان بايد پيشگام باشند تا بتوانند مردم را به صرفه جويى دعوت، تشويق و ترغيب كنند. ماه مبارك رمضان ماه دعوت به ساده زيستى است كه رسانه ها بايد با تبليغ ساده زيستى در اين ماه، مردم را براى زندگى ساده و اسلامى آماده كنند. سفره هاى رنگين كه در آن هرگونه طعام و موادّ غذايى وجود داشته باشد باعث تحريك حسّ رقابت در ديگران مى شود و اين در ماه رمضان بهانه رقابت كسانى مى شود كه سفره‌هاى رنگين‌تر پهن كنند. وظيفه ما اين است كه در اين ماه عزيز و مبارك، ساده زيستى و سفره هاى ساده را تبليغ كنيم؛ چرا كه فلسفه روزه، فاصله گرفتن از آلودگى به دنيا و دورى از تشريفات است.

پى‌نوشت‌ها:

[١]. بيانات معظّم له درخطبه هاى نماز عيد سعيد فطر (١٥/ ٠٩/ ١٣٨١)

[٢]. بيانات معظّم له درخطبه هاى نماز عيد سعيد فطر" (١٥/ ٠٩/ ١٣٨١).