خورشيد آسمان فقاهت و مرجعيت - كريمى جهرمى، على - الصفحة ٥٩ - تدريس زعيم عاليقدر

درس حوزه علميه به شمار ميرود كه نوع كسانيكه در آن حضرت مى‌يابند از محصّلين فاضل حوزه و داراى مراتب عاليه علمى هستند.[١]

خوانندگان عزيز بر حسب آنچه كه نقل كرديم اكنون اين مرجع بزرگوار سابقه حدود هفتاد سال تدريس مداوم و مستمر بر حسب تاريخ مدوّن دارند و حالا قبل از تدوين اين تاريخ چند سال اشتغال داشته‌اند نميدانيم.

قابل ذكر است كه در بعضى از كتب رجال و تراجم نوشته‌اند كه ايشان اندكى بعد از استادشان مرحوم آية اللّه العظمى حائرى قدّس سرّه شروع به درس خارج كردند ليكن نگارنده از محضرشان پرسش كردم كه آيا درس خارج را در زمان حيات مرحوم آقاى حاج شيخ شروع فرموديد يا بعد از وفات و درگذشت ايشان؟

در پاسخ فرمودند: در زمان حيات ايشان. و فرمودند همين حاشيه درر الفوائد را در درس خارجى كه در زمان ايشان مى‌گفتم نوشتم.

آرى گويا به احترام مقام شامخ استادشان درس خارج را مثلا در كنار درس سطح مى‌فرموده‌اند و سطوح عاليه را نيز در همان دوران هنوز ترك نكرده بودند.

و مثلا بعد از ارتحال استادشان يكسره به گفتن درس خارج پرداخته‌اند و در عصر مراجع ثلاث- مرحوم آقاى حجّت و مرحوم آقاى صدر و مرحوم آقاى خوانسارى- قدّس اللّه اسرارهم و نيز در عصر مرحوم آية اللّه العظمى آقاى بروجردى قدّس سرّه الشريف حوزه ايشان دائر و مستقرّ و فضلا و دانشمندان از محضر شريفشان بهره‌مند ميشده‌اند.

و بعد از وفات مرحوم آقاى بروجردى پرجمعيت‌ترين درسها درس ايشان بوده و به لطف خداوند اين نعمتى است كه از طرف ذات اقدس الهى به ايشان ارزانى داشته شده كه متجاوز از سى سا از هفتاد سال تدريس در كرسى فقاهت‌

[١] آثار الحجة ج ٢ ص ١٧٥.