احوال و آثار مير سيد على همدانى (با شش رساله از وي) - رياض، محمد - الصفحة ٢٤

بدقت مورد مطالعه و تجزيه علمى قرار گيرد و بطبع برسد و نتايج سودمند بسيار از آن حاصل شود»[١] اين عبارت به اضافه علاقه‌اى كه شعر اقبال و كل مقاله استاد حكمت در من نسبت به سيد به وجود آورده بود موجب گرديد كه تحقيقات مفصلى را پيرامون احوال و آثار وى آغاز كنم و آن را موضوع پايان‌نامه خود قرار دهم. پس از پايان اين كار نيز «رساله فتوتيه» سيد را تصحيح كرده درباره نهضت فتوت اطلاعات فراوانى گردآوردم كه تمام آن‌ها را به اضافه چندين رساله از سيد در اين‌جا ملاحظه مى‌نمائيد.

موضوع اين رساله‌

حضرت امير سيد على همدانى يكى از نوابغ و شخصيت‌هاى طراز اول ايرانى است كه فعاليت‌هاى گوناگون دينى و ادبى و فرهنگى او در ايران و در شبه قاره پاكستان و هند تأثيرات اساسى و ارزنده باقى گذاشته و خصوصا در خطه حسن خيز «كشمير» رواج و گسترش دين مبين اسلام و زبان و ادبيات فارسى مرهون مساعى جميله آن بزرگ همدانى ميباشد. شرح زندگانى و اقدامات رفاهى و انسان دوستانه و جوانمردانه او را (مخصوصا آنچه در مراكز تبليغات خود- همدان و ختلان و كشمير- انجام داده است) در باب اول اين رساله كه در ده فصل و زير عناوين متعدد است با رعايت اختصار جمع‌آورى كرده‌ام.

در باب دوم اين رساله على همدانى بعنوان يكى از نويسندگان بزرگ و سرايندگان متوسط عرفانى معرفى شده و كتب و رسائل فارسى و عربى و شعر او را مورد بررسى و تجزيه و تحليل قرار داده‌ام. كتب و رسائل سيد كه بآنها دسترسى پيدا نشد نيز اجمالا ذكر گرديده تا كيفيت همه آثار او را در نظر گرفته باشيم.

درين مورد كيفيت نسخ خطى و عكسى و چاپى و تراجم و غيره نيز بيان و مطرح شده است.

______________________________
(١)- مجله «يغما» سال چهارم (سال ١٣٣٠ ه. ش.) شماره هشتم، ص ٣٤٤.

[١]- مجله« يغما» سال چهارم( سال ١٣٣٠ ه. ش.) شماره هشتم، ص ٣٤٤.