«اسلام»، شيوه خاص و منحصر به فردى براى تربيت وپرورش پيروان و مؤمنان، نسبت به رسالت خود دارد و آن، جستجوى دائم حقيقت و رفتن به سوى واقعيت است. اين روند، انسان را به واقعيت رسانده و او را از رسوبات مذهبى، قومى و جغرافيايى ذهنش آزاد مى كند. و آنگاه كه انسان، از بند اين رسوبات، خلاصى يافت، به قلّه فضيلت و حقيقت مى رسد و در اين حال است كه انسان با عقل خود- نه با رسوبات ذهنى و اميال درونى خويش- زندگى مى كند.

بنا بر آنچه گفتيم، رسيدن به حقيقت، نيازمند چند چيز است:

اوّل اين‌كه: خود را از سلطه اميال و رسوبات فكرى و نفسانى وارهاند.

دوّم اين‌كه: با واقع‌گرايى صرف، به موضوعِ مورد پژوهش بنگرد تا بتواند به حقيقت و واقعيت، دست يابد.

سوم اين‌كه: پيش از آگاهى كامل از اصول و مفاهيم يك مذهب، يا يك انديشه، درباره آن حكم نكرده پس از حصول اطّلاع، به نفع يا زيان آن حكم كند.

اين سه نكته از آشكارترين و اصيل‌ترين حقايقى است كه پژوهشگر را به حق و واقع مى‌رساند و بر هر مسلمان واجب است كه خود را به آنها آراسته و هنگام قضاوت درباره هر چيز، از اين سه‌