شناخت سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٩٨ - اختلافات چگونه حل و فصل مى شوند

اختلافات چگونه حل و فصل مى‌شوند

حل و فصل اختلافات به عهده «ركن حل اختلاف»[١] (و يا به عبارت ديگر شوراى عمومى) است كه شامل همه اعضاى‌

WTO

مى‌شود. ركن حل اختلاف تنها مرجعى است كه اختيار تام ايجاد هيئتهاى رسيدگى متشكل از متخصصان براى بررسى موارد اختلافى را به عهده دارد. پذيرش و يا عدم پذيرش يافته‌هاى اين هيئت و نتايج استيناف در زمينه اختلاف نيز به عهده ركن حل اختلاف است. اين ركن بر چگونگى اجراى احكام و توصيه‌هاى ارائه‌شده نظارت مى‌كند و در صورتى كه كشورى از رعايت حكمى سرپيچى كند، ركن مزبور اختيار صدور دستور جبران و مقابله به مثل را نيز دارد.

مرحله اول: مشورت (تا حداكثر ٦٠ روز): قبل از هر گونه اقدامى، ابتدا كشورهاى درگير در اختلاف بايستى با يكديگر مذاكره نموده و از طريق مذاكره، اختلافات را حل و فصل كنند. در صورتى كه مشورت و گفتگو با شكست مواجه شود، مى‌توانند از مدير كل سازمان تجارت جهانى بخواهند تا با ميانجيگرى يا روش ديگرى به آنها كمك نمايد.

مرحله دوم: تشكيل هيئت رسيدگى (تا ٤٥ روز براى تعيين اعضاى هيئت رسيدگى به اضافه شش ماه براى تصميم‌گيرى و نتيجه‌گيرى توسط هيئت مذكور): اگر مشورت با شكست مواجه شود، كشور شاكى مى‌تواند تقاضاى تشكيل اين هيئت را بدهد. كشورى كه در مظان اتهام قرار دارد مى‌تواند يك بار مانع از تشكيل اين هيئت شود. اما اگر ركن حل اختلاف براى دومين مرتبه تشكيل جلسه داد، در اين صورت ديگر نمى‌تواند مانع از تشكيل هيئت مربوطه گردد (مگر اينكه همه اعضا نسبت به عدم تشكيل هيئت رسيدگى اجماع نظر داشته باشند).

هيئت رسيدگى، رسما به ركن حل اختلاف در صدور احكام و ارائه توصيه‌ها كمك مى‌كند. اما از آنجا كه گزارش هيئت رسيدگى تنها ممكن است در صورت وجود اجماع در ركن حل و فصل اختلاف رد شود، يافته‌هاى هيئت رسيدگى را به سختى مى‌توان كنار گذاشت و در اغلب اوقات پذيرفته مى‌شوند. يافته‌هاى اين هيئت نيز مى‌بايستى بر موافقتنامه‌هاى ذكرشده استوار باشد.

[١] .Dispute Settlement Body (DSB )