شناخت سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٢٠ - مجموعه مقررات دور توكيو
دور توكيو: اولين تلاش براى اصلاح سيستم
دور توكيو با حضور ١٠٢ كشور از سال ١٩٧٣ تا ١٩٧٩ به طول انجاميد. اين دور از مذاكرات، به تلاشهاى گات براى كاهش فزاينده تعرفهها ادامه داد. در نتيجه اين دور از مذاكرات، به طور ميانگين ٣/ ١ حقوق و عوارض گمركى در نه بازار بزرگ صنعتى كاهش يافت. ميانگين تعرفه محصولات صنعتى به ٧/ ٤ درصد كاهش يافت. كاهش تعرفهها در يك دوره هشت ساله مرحلهبندى شد كه متضمن هدف «هماهنگسازى» بود.
تعرفههاى بيشتر، به تناسب كاهش بيشتر را در پى داشت.
مجموعه مقررات دور توكيو
* يارانهها و تدابير جبرانى
(تفسير مواد ٦، ١٦ و ٢٣ گات)
* موانع فنى تجارت (پارهاى اوقات مقررات استاندارد ناميده مىشود)
* رويههاى صدور مجوز واردات
* خريدهاى دولتى
* ارزشگذارى گمركى (تفسير ماده ٧)
* ضد دامپينگ (تفسير ماده ٦، جايگزين مجموعه مقررات دور كندى)
* ترتيبات گوشت گاو
* ترتيبات محصولات لبنى
* تجارت هواپيماهاى غير نظامى
در موضوعهاى ديگر، دور توكيو نتايج متفاوتى داشت. اين دور نتوانست با مشكلات اساسى كه بر تجارت محصولات كشاورزى اثر مىگذاشت مقابله كند و تهيه موافقتنامه جديد در خصوص «حفاظتها» (تدابير اضطرارى در مورد واردات) متوقف شد.
با وجود اين، در زمينه موانع غير تعرفهاى موافقتنامههايى شكل گرفتند كه در برخى موارد مقررات گات را تفسير مىكردند و در موارد ديگر از پيدايى زمينههايى كاملا جديد خبر مىدادند. در اكثر موارد، تعداد كمى از اعضاى گات (عمدتا صنعتىها) اين ترتيبات و موافقتنامهها را امضا كردند. از آنجا كه تمام اعضاى گات آنها را نپذيرفتند، به صورت غير رسمى «مجموعه مقررات» ناميده مىشدند.
اين موافقتنامهها چندجانبه نبودند، اما يك نقطه شروع به حساب مىآمدند. تعدادى از اين مجموعه مقررات در دور اروگوئه اصلاح شدند و به تعهدات چندجانبه تبديل گشتند كه توسط تمام اعضاى سازمان تجارت جهانى پذيرفته شد. تنها چهار موافقتنامه فقط «ميان چند طرف» باقى ماند كه در زمينه خريدهاى دولتى، گوشت گاو، هواپيماى