شناخت سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٢٨ - سال ١٩٩٦
چه اتفاقى براى گات افتاد؟
سازمان تجارت جهانى به عنوان يك سازمان بينالمللى جانشين گات شد، اما موافقتنامه عمومى همچنان به عنوان يك معاهده براى تجارت كالا تحت پوشش سازمان تجارت جهانى وجود دارد كه در نتيجه مذاكرات دور اروگوئه بهنگام شده است.
حقوقدانان تجارت بين گات سال ١٩٩٤، بخشهاى بهنگامشده گات و گات سال ١٩٤٧ تفاوت قائل مىشوند. موافقتنامه اوليهاى كه همچنان قلب گات سال ١٩٩٤ به شمار مىرود، آيا ابهامبرانگيز است؟ براى اكثر ما كافى است كه به سادگى به گات رجوع كنيم.
دستور كار جارى پس از دور اروگوئه
بسيارى از موافقتنامههاى دور اروگوئه داراى جدول زمانى براى كار آينده هستند.
بخشى از اين دستور كار تقريبا بلادرنگ آغاز گرديد. در بعضى از زمينهها مذاكرات جديد يا بيشترى لازم بود. در زمينههاى ديگر ارزيابى يا بررسى مجدد وضعيت در زمانهاى ويژهاى در دستور كار قرار گرفت. بعضى از مذاكرات به سرعت به اتمام رسيدند به ويژه در بخش ارتباطات راه دور اصلى، خدمات مالى (دول عضو نيز به سرعت درباره تجارت آزادتر محصولات فنآورى اطلاعات موافقت ك ردند كه اصولا موضوعى خارج از دستور كار جارى بود.)
دستور كارى كه بدوا در موافقتنامههاى دور اروگوئه وارد شد، اضافات و اصلاحاتى پيدا كرد. تعدادى از اين مواد اكنون بخشى از دستور كار دوحه هستند. بعضى از آنها نيز بهنگام شدهاند.
بيش از ٣٠ مورد در دستور كار اوليه قرار داشت.
در اينجا برگزيدهاى از مواد برجسته مرور مىشود:
سال ١٩٩٦
خدمات حمل و نقل دريايى: مذاكرات دسترسى بازار كه مىبايست تا پايان ٣٠ ژوئن ١٩٩٦ خاتمه يابد تا سال ٢٠٠٠ به حالت تعليق درآمد و اكنون بخشى از دستور كار توسعه دوحه را تشكيل مىدهد.