شناخت سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٩٧ - اصول سيستم حل و فصل اختلافات انصاف، سرعت، مؤثر بودن، پذيرش متقابل

اختلاف معرفى كرد.[١] در اين موافقتنامه، زمانبندى حل و فصل اختلافات نظم بيشترى يافته است؛ به گونه‌اى كه براى حل و فصل هر اختلاف معلوم است كه چه مقدار زمان لازم است. البته در اين زمانبندى مهلتهايى كه امكان تغيير آنها وجود دارد براى قسمتهاى مختلف اين فرايند در نظر گرفته شده است. اين موافقتنامه بر اين نكته تأكيد دارد كه سازمان تجارت جهانى زمانى مى‌تواند مؤثر عمل كند كه اختلافات را به سرعت حل و فصل نمايد. در اين موافقتنامه جزئيات كامل مراحل و زمانبندى لازم براى حل و فصل اختلافات مشخص مى‌شود. چنانچه يك دعوا تمام مراحل لازم تا صدور حكم اوليه را طى كند، به طور معمول نبايستى بيش از يك سال طول بكشد و اگر هم در موردى تقاضاى استيناف شد، اين دعوا تا ١٥ ماه رسيدگى مى‌شود. زمانهاى توافق‌شده براى حل و فصل قابل انعطافند و چنانچه دعوا فوريت زيادى داشته باشد (براى مثال مورد اختلاف كالاهاى فاسدشدنى باشد) در اين صورت زمان حل اختلاف به سه ماه كاهش مى‌يابد و تا آنجا كه ممكن باشد تسريع مى‌گردد.

موافقتنامه دور اروگوئه مانع از آن مى‌شود كه طرف بازنده دعوا بتواند مراحل تصويب حكم را مسدود كند. براساس رويه گات، احكام تنها براساس اجماع پذيرفته مى‌شدند؛ بدين معنى كه حتى يك اعتراض مى‌توانست مانع تصويب حكم گردد. اما هم‌اكنون، احكام صادره به آسانى پذيرفته مى‌شوند مگر اينك اجماعى عليه حكم صادره شكل گيرد. بنابراين اگر كشورى بخواهد مانع تصويب حكم خاصى شود، مى‌بايست تمام اعضاى سازمان تجارت جهانى حتى مخالفين را قانع كند و آنها را نيز با خود هم‌نظر نمايد.

گرچه بسيارى از روشها مشابه روشهاى معمول در دادگاهها يا مراجع داورى است، اما راه‌حل مرجح براى كشورهاى درگير اين است كه مسائلشان را با يكديگر در ميان بگذارند و اختلافات را خودشان حل كنند. بنابراين، اولين مرحله مشورت بين دولتهاى درگير است و حتى وقتى كه دعوا به ساير مراحل نيز كشيده شد، توسل به مشورت و ميانجيگرى هنوز هم امكان‌پذير است.

[١] . اين ترتيبات تحت عنوان تفاهمنامه راجع به قواعد و رويه‌هاى حاكم بر حل اختلافات خوانده مى‌شود.

) Understanding on Rules and Procedures Goverining the Settlement of Disputes(.