شناخت سازمان تجارت جهانى - ايروانى، محمد جواد - الصفحة ٣٩ - اختلال چيست؟
حمايت داخلى و يارانههاى صادراتى براى محصولات كشاورزى مىشود. (به بخش كشاورزى مراجعه شود.)
٣- كشاورزى: بازارهاى منصفانهتر براى كشاورزان
گات اوليه تجارت كشاورزى را دربر مىگرفت، اما كمبودهايى داشت. براى مثال به كشورها اجازه مىداد تا برخى تدابير غير تعرفهاى مانند سهميهبندى واردات را به كار گيرند يا اقدام به پرداخت يارانه كنند. در نتيجه تجارت كشاورزى شديدا با اختلالاتى همراه بود، خصوصا اينكه استفاده از يارانه براى محصولات صنعتى اجازه داده نشده بود. دور اروگوئه اولين موافقتنامه چندجانبه را به اين بخش اختصاص داد كه نخستين گام به سمت نظم، رقابت منصفانه و اختلال كمتر در اين بخش بود. اجراى آن بيش از شش سال به طول انجاميد (البته براى كشورهاى در حال توسعه تا ١٠ سال اجرا مىشود) كه از سال ١٩٩٥ شروع شد. موافقتنامه دور اروگوئه تعهدى را شامل مىشد كه اصلاحات از طريق مذاكرات جديد تداوم يابد. اين مذاكرات در سال ٢٠٠٠ بنا به درخواست مقرر در موافقتنامه كشاورزى آغاز شد.
اختلال چيست؟
مفهوم اختلال يك موضوع كليدى است.
اساسا اگر قيمتها از حد معمول بالاتر يا پايينتر باشند و اگر مقدار توليدشده، خريدارى و فروخته شده از حد معمول بالاتر يا پايينتر باشند (نسبت به سطوحى كه معمولا در يك بازار رقابتى وجود دارد) تجارت مختل محسوب مىشود.
براى مثال موانع وارداتى و يارانههاى داخلى مىتواند قيمتهاى محصولات كشاورزى را در يك بازار داخلى كشور بالاتر ببرد. قيمت بالاتر مىتواند مشوق توليد بيش از حد شود و اگر مازاد توليد داخلى در يك بازار جهانى كه قيمتها پايينتر است، فروخته شود، يارانههاى صادراتى ضرورت پيدا مىكند. در نتيجه كشورهايى كه يارانه مىپردازند، به طور قابل ملاحظهاى مىتوانند بيش از حد معمول توليد و صادرات كنند. دلايل دولتها براى حمايت و پشتيبانى از كشاورزان حتى اگر به ايجاد اختلال در تجارت محصولات كشاورزى منجر شود، عبارتاند از:
* حصول اطمينان از توليد غذاى كافى براى نيازهاى مالى
* حمايت از كشاورزان در برابر تأثير آب و هوا و نوسانات قيمتهاى جهانى
* محافظت از جامعه روستايى
اما اين سياستها اغلب پرهزينه بوده و منجر به جنگهاى يارانه صادراتى مىشود. كشورهاى داراى منابع مالى كمتر براى ارائه يارانه تحت فشار قرار مىگيرند. مطلب مورد بحث در مذاكرات اين است كه آيا اين اهداف بدون ايجاد اختلال در تجارت به دست مىآيند.