دوره ها و پيشگامان بيدارى اسلامى معاصر - اراکی، محسن - الصفحة ١٦٦ - قيام پانزده خرداد
مردم تغيير دهد. به همين منظور بود كه تلاش كرد اين بار از راه نيرنگ، فريب و حيله با آن برخورد كند. طى يك سخنرانى از ملت عذرخواهى كرد و اعلام نمود كه پيام ملت را شنيده است و مىداند از چه مشكلاتى رنج مىبرد. او وعده داد كه زندانيان سياسى را آزاد سازد و سياست فضاى باز سياسى را در پيش گيرد؛ آزادىهاى سياسى را مراعات و فرصتى براى آزادى بيان فراهم كند و از اين گونه وعده و وعيدها. او فرماندار انتظامى را بركنار كرد. او براى رياست كابينه جديد، چهرهاى سياسى كه در شمار شخصيتهاى اپوزيسيون به شمار مىرفت، شاپور بختيار را برگزيد. شاه ايران بر اين گمان بود كه با اين اقدامات بالاخره مردم فريب خواهند خورد و رهبرى انقلاب نيز پس از آن توجيهى براى برانگيختن تودههاى مردم و واداشتن آنان به ادامه انقلاب و مقاومت در اين راه نخواهد داشت؛ چرا كه ادامه انقلاب و حركت انقلابى باعث وارد شدن فشارهاى مختلف بر مردم و زيانهاى مادى و معنوى بر ايشان شده است. او گمان مىكرد اعتصابات عمومى در بازار و دانشگاهها و مدارس و كارگاهها و كارخانهها دشوارىهاى غير قابل تحملى شدهاند؛ به ويژه آن كه اعتصاب عمومى كارگران شركت ملى نفت ايران باعث كمبود سوخت در فصل زمستان در سرتاسر كشور گشته بود.
در روز ٢٦ دى ماه ١٣٥٧ (١٦ ژانويه ١٩٧٩) شاه ايران مجبور