قضاوتى نيست؟ يا اصل كتاب كشى؟ كه اكنون قرنهاست از آن جز نامى نيست؟ در صورت دوم از كجا مؤلف قاموس الرجال توانسته فاحش بودن خطاهاى آن را بفهمد و رتبت كشى را از ارتكاب آنها برتر بداند؟

در هر صورت اگر بپذيريم كه اشتباهات اصل كتاب كشى ناشى از تصحيف نسخه‌برداران بوده نه معلول خطاى مؤلف، ناگزير بايد علت تحريف آن را در بى‌اعتنايى معاصرانش به كتاب وى جستجو كنيم. چه، وى و استادش، عياشى، از راويان ضعيف الحال نقل مى‌كرده‌اند و اين در عرف قدما طعن بزرگى محسوب مى‌شده است و بدين سبب كتاب وى در زمان خودش و پس از آن متروك و مهجور مانده و در نتيجه نسخه‌هاى آن دستخوش تحريف و تبديل گرديده است. شگفت آنكه كتاب اختيار الرجال نيز كه برگزيده و پيراسته‌اى از آن كتاب است و بى‌گمان در اصل از بسيارى اشتباهات و اغلاط كتاب كشى خالى بوده، اكنون متضمن تحريفها و تصحيفها و اشتباهات فراوان است.

به گفته علامه كلباسى مؤلف كتاب سماء المقال‌[١] قراينى وجود دارد كه اين كتاب به مرور زمان مورد دستبرد حوادث قرار گرفته و به‌تدريج مطالبى از آن اسقاط و حذف شده است، ولى محدث نورى در خاتمه كتاب مستدرك الوسائل مواردى را ياد مى‌كند كه مؤلفان كتب رجاليه مطلبى را از اختيار الرجال نقل‌

[١] . سماء المقال، ص ٣٢.