برده شده‌اند، ذكر نكرده است. مثلا در الفهرست پس از ذكر داود بن ابى زيد نيشابورى و تصريح به اينكه ثقه و راستگو است، مى‌نويسد: «و له كتب ذكرها الكشى و ابن النديم فى كتابيهما.» حال آنكه در نسخه كنونى اختيار الرجال از اين شخص نامى نيست. بنابراين اگر مسلم بدانيم كه منظور از كتاب كشى كه در عبارت بالا بدان اشارت رفته همان كتاب معرفة الناقلين، يعنى اصل كتاب اختيار الرجال، است و فرض كنيم كه نسخه كنونى اختيار در اين قسمت دچار تحريف و اسقاط نشده، ترديدى باقى نخواهد ماند كه تصفيه شيخ طوسى شامل برخى از رجال مورد وثوق نيز شده است.

كتابهايى كه بر محور اختيار الرجال نگارش يافته است‌

چنانكه در آغاز گفتيم، كتاب اختيار الرجال يكى از چهار كتاب اصلى علم رجال است و در روزگاران پس از شيخ طوسى، پيوسته مطرح نظر و مورد مراجعه دانشمندان شيعى بوده است. براثر اين عنايت و اهتمام به مرور زمان كارهاى علمى چندى بر محور آن انجام يافته و كتابهايى فراهم آمده است. و از آنجا كه كتاب نامبرده نامرتب و بدون فصل‌بندى كاملى نوشته شده و مراجعه و استفاده از آن دشوار بوده، بيشتر اين كارها در زمينه تبويب و ترتيب و به منظور آسان كردن كار مراجعان صورت گرفته است. ما تا حدود گنجايش اين گفتار به معرفى آنچه بر اين اساس نگارش يافته مى‌پردازيم: