چهار كتاب اصلى علم رجال - خامنهاى، سيد على - الصفحة ٢٧ - مشخصات كتاب

مطلب به اين صورت آغاز مى‌گردد: «ما روى فى»، مثلا:

فى الحسن بن محبوب.

رواياتى كه در ذيل هر عنوانى نقل مى‌شود نيز گاه با كلمه «حدثنى» و گاه با جمله «وجدت به خط فلان» و گاه بدون اين هردو و فقط با نام نخستين راوى، آغاز مى‌گردد. مجموع رجالى كه در اين كتاب عنوان شده‌اند به حدود ٥١٥ نفر بالغ مى‌شود كه در شش بخش برحسب تقدم و تأخر زمانى مندرج گشته است.

نام رجال بر هيچ اساسى مرتب نيست: نه براساس تاريخ فوت، نه براساس صحابت امامان اهل‌بيت- عليهم السلام- و نه براساس حروف اول نامها. بدين‌علت دست يافتن به شرح حال شخص موردنظر در اين كتاب دشوار است. در نسخه طبع بمبئى، فهرست نامها به همان ترتيبى كه در كتاب آمده با رقم صفحه مربوط درج شده است كه كار مراجعه را اندكى آسان مى‌سازد. ولى از آنجا كه گاه روايات مربوط به يك شخص در مواضع مختلفى از كتاب ذكر شده و تاكنون فهرست اعلام، كه جبران‌كننده اين نقيصه است، به نسخه چاپى كتاب منضم نشده،[١] با دست يافتن به عنوان شخص موردنظر در كتاب‌


[١] . با نسخه تازه و جامعى از اختيار الرجال كه به تصحيح و تنقيح عالم متتبع آقاى حاج ميرزا حسن مصطفوى فراهم آمده و چاپ شده، فهرست اعلام بسيار كامل و مبسوطى همراه است كه بر تمامى رجال مترجم و غيرمترجم يادشده در اين كتاب مشتمل مى‌باشد، و بيگمان محصول پرارزش رنج و كوشش فراوانى است، شكر اللّه سعيه. عالم محقق آقاى سيد موسى زنجانى نيز فهرست اعلام مترجم آن را تهيه كرده‌اند كه با هيچيك از كتب رجالى، يا مستقلا، به چاپ نرسيده و مورداستفاده مراجعان قرار نگرفته است. با چاپ تازه ديگرى نيز كه اخيرا در نجف و با تصحيح و تحشيه سيد احمد الحسينى انتشار يافته فهرست نامها، كنيه‌ها و، لقبها، و فهرست نام و كنيه و لقب زنان جداگانه، و فهرست موضوعات متفرقه، چاپ شده است.