دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٨٨ - ٢ - ٢ تدوين آثار انتقادى و گاه مغرضانه

مطالعه اخبار مهدى (سيره‌اش، يارانش، آياتش، علائم ظهورش، نحوه خروج و قيامش و دولتش) آمده است.

٣. المهدى و المهدوية، احمد امين بك، قاهره: دار المعارف، ١٢٦ ص، چاپ اول: ١٩٥١، م.

چاپ جديد: قاهره: شركة نوابغ الفكر، ١٤٣٠ ق/ ٢٠٠٩ م، ١١٢ ص.

احمد امين، اين كتاب را در مصر به سال ١٩٥١ م نوشته است. وى تاريخچه‌اى از آنچه در تاريخ اسلام از دعاوى مهدويت رخ داده به اجمال گزارش مى‌كند و سپس به گمان خود به ريشه پيدايش انديشه مهدويت مى‌پردازد كه عبارت است از:

ظلم‌ستيزى سرشت انسانى و فراوانى ظلم و ستم در تاريخ بشريت.

وى ستم خلفاى اموى و عباسى را در شكلگيرى اين انديشه در ميان مسلمانان، بى‌تأثير نمى‌داند و از نقدهاى ابن خلدون بر انديشه مهدويت دفاع مى‌كند و در پايان، برخى از آثارِ منفى انديشه مهدويت را شرح مى‌دهد.

دعاوى مطرح در اين كتاب، مستند نشده‌اند و اين نوشته، بيشتر به يك تحليل سياسى- تاريخى شبيه است تا پژوهش در زمينه يك موضوع اعتقادى- تاريخى.

بر اين كتاب، نقدها و ردّيه‌هايى نوشته شده كه عبارت‌اند از:

الف- المهدى و احمد امين، شيخ محمّد على زهيرى (م ١٣٨٥ ق)، نجف: مطبعة علمية، ١٣٧٠ ق.[١] اين كتاب، در قطع جيبى در ٢٢٤ صفحه و با مقدّمه علّامه محمّدحسين كاشف الغطاء به چاپ رسيده است. رويكرد عمده نقد، متوجّه ادّعاى كلامى و حديثى و تاريخى احمد امين است.

[١]. كتاب‌نامه حضرت مهدى عليه السلام: ج ٢ ص ٧٢٤.