دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٣١ - الف - آثار موجود

فصل يكم: مهدويت‌نگارى تا قرن دوازدهم‌

در اين فصل، كتاب‌ها بر اساس قرن معرفى شده‌اند و در هر قرن، نخست آثار موجود[١] معرفى شده و سپس به معرفى آثار مفقود[٢] پرداخته‌ايم. در پايان اين فصل، تحليلى نمودارى از آثار و نويسندگان و گرايش‌هاى مذهبى آنان ارائه شده است.

١- ١. مهدويت‌نگارى در قرن سوم‌

از قرن‌هاى اوّل و دوم، هيچ اثرى در موضوع مهدويت در منابع به ثبت نرسيده است. بدين جهت، معرفى آثار از قرن سوم آغاز مى‌شود.

الف- آثار موجود

١. الفتن، ٢ ج. حافظ ابو عبد اللَّه نعيم ابن حمّاد مروزى (م ٢٢٨ ق).

وى استاد بخارى و از عالمان اهل سنّت است.

اين كتاب چندين نوبت در قاهره و بيروت به چاپ رسيده و داراى نسخه‌هاى خطّى متعدّد است. روش اين كتاب، حديثى است و مؤلّف، ٢٠٠١ حديث را در دو جلد (جلد اول ١٢٥٤ حديث و جلد دوم ٧٤٧ حديث) در موضوعات: علائم‌

[١]. منظور از آثار موجود كتاب‌ها و رساله‌هاى چاپ شده يا داراى نسخه خطّى شناس‌نامه‌دار( يعنى فهرست‌شده و داراى شماره معيّن) است.

[٢]. منظور از آثار مفقود، نوشته‌هايى است كه تنها نام آنها در فهرست‌نامه‌ها به ثبت رسيده و يا ادّعا شده كه از آن، نسخه خطّى وجود دارد؛ ولى آن نسخه تاكنون فهرست نشده و نشانى مشخص ندارد.