دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ

بخش سيزدهم امام مهدى عليه السلام از ديدگاه شاعران

1 پيشينه تاريخى شعر مهدوى

2 مضامين شعر مهدوى

3 سير تحول شعر مهدوى

فصل يكم نمونههايى از سرودههاى قرن نخست

1/ 1 امام على عليه السلام

فصل دوم نمونههايى از سرودههاى قرن دوم

2/ 1 امام صادق عليه السلام

2/ 2 زيد بن على بن حسين

2/ 3 سيد حميرى

2/ 4 عبدى كوفى

2/ 5 كميت بن زيد اسدى

2/ 6 مصعب بن وهب نوشجاني

2/ 7 ورد بن زيد اسدى

فصل سوم نمونههايى از سرودههاى قرن سوم

3/ 1 امام رضا عليه السلام

3/ 2 دعبل خزاعى

3/ 3 ابو تمام طائى

3/ 4 ابن رومى

3/ 5 اسلم بن مهوز طهوى

3/ 6 على بن عبدالله خوافى

3/ 7 محمد بن اسماعيل صيمرى

فصل چهارم نمونههايى از سرودههاى قرن چهارم

4/ 1 ابو فراس حمدانى

4/ 2 ابوالقاسم زاهى

4/ 3 صاحب بن عباد

4/ 4 ابوالفتح محمود بن محمد كشاجم

4/ 5 محمد بن حبيب ضبى

فصل پنجم نمونهاى از سرودههاى قرن پنجم

5/ 1 سيد رضى

فصل ششم نمونهاى از سرودههاى قرن ششم

قوامى رازى

فصل هفتم نمونهاى از سرودههاى قرن هفتم

7/ 1 عطار نيشابورى

7/ 2 مولوى

7/ 3 نظامى گنجوى

فصل هشتم نمونههايى از سرودههاى قرن هشتم

8/ 1 ابن يمين فريومدى

8/ 2 حافظ شيرازى

8/ 3 حمزه كوچك ورامينى

8/ 4 خواجوى كرمانى

8/ 5 شيخ حسن كاشى

فصل نهم نمونههايى از سرودههاى قرن نهم

9/ 1 آذرى طوسى اسفراينى

9/ 2 ابن حسام خوسفى

9/ 3 جلال الدين جعفرى فراهانى

9/ 4 امير نصرت رازى

9/ 5 رفيع الدين اشرف شروانى

9/ 6 شاه نعمت الله ولى

9/ 7 قاسم انوار

9/ 8 كمال غياث شيرازى

9/ 9 لطف الله نيشابورى

9/ 10 هلالى جغتايى

فصل دهم نمونههايى از سرودههاى قرن دهم

10/ 1 اهلى شيرازى

10/ 2 بابافغانى شيرازى

10/ 3 صدقى استرآبادى

10/ 4 شعبان كاشى

10/ 5 وحشى بافقى

فصل يازدهم نمونههايى از سرودههاى قرن يازدهم

11/ 1 ميرزا ابوالحسن حسينى فراهانى

11/ 2 حكيم شفايى اصفهانى

11/ 3 سليم تهرانى

11/ 4 طالب آملى

11/ 5 ملا طغرا مشهدى

11/ 6 ملامحسن فيض كاشانى

11/ 7 فياض لاهيجى

11/ 8 مير داماد

11/ 9 ملا ملك قمى

11/ 10 ناظم هروى

11/ 11 نظيرى نيشابورى

11/ 12 واعظ قزوينى

11/ 13 وجيه الدين تكلو

فصل دوازدهم نمونههايى از سرودههاى قرن دوازدهم

12/ 1 اثر شيرازى

12/ 2 آذر بيگدلى

12/ 3 جوياى تبريزى

12/ 4 حزين لاهيجى

12/ 5 نجيب كاشانى

فصل سيزدهم نمونههايى از سرودههاى قرن سيزدهم

13/ 1 ملا احمد نراقى

13/ 2 افسر كرمانى

13/ 3 ابراهيم جوهرى

13/ 4 ابو القاسم راز شيرازى

13/ 5 اديب الممالك فراهانى

13/ 6 ساقى كلاتى خراسانى

13/ 7 عندليب كاشانى

13/ 8 صبا كاشانى

13/ 9 مشتاق سمنانى

13/ 10 ملاخطا شوشترى

فصل چهاردهم نمونههايى از سرودههاى قرن چهاردهم

14/ 1 مهدى الهى قمشهاى

14/ 2 شيخ محمد حسين غروى اصفهانى

14/ 3 فصيح الزمان شيرازى(رضوانى)

14/ 4 جلال الدين همائى(سنا)

14/ 5 ملا محمدجواد صافى گلپايگانى

فصل پانزدهم نمونههايى از سرودههاى قرن پانزدهم

15/ 1 امام خمينى

15/ 2 آية الله سيد على خامنهاى

15/ 3 آية الله حاج شيخ لطف الله صافى گلپايگانى

15/ 4 آية الله وحيد خراسانى

15/ 5 آية الله ناصر مكارم شيرازى

15/ 6 رضا اسماعيلى

15/ 7 قيصر امينپور

15/ 8 عباس براتىپور

15/ 9 سيد على اكبر تقويان

15/ 10 حبيب چايچيان

15/ 11 سيد حسن حسينى

15/ 12 حميد سبزوارى

15/ 13 محمود شاهرخىزاده

15/ 14 نعمت الله شمسىپور

15/ 15 محمدحسين بهجت شهريار

15/ 16 عبد العظيم صاعدى

15/ 17 احمد عزيزى

15/ 18 صبا فيروزكوهى

15/ 19 علىرضا قزوه

15/ 20 عبد الجبار كاكايى

15/ 21 محمدعلى مجاهدى

15/ 22 نصر الله مردانى

15/ 23 سهيل محمودى

15/ 24 مشفق كاشانى

15/ 25 على معلم

15/ 26 سلمان هراتى

15/ 27 سيميندخت وحيدى

بخش چهاردهم كتابشناسى مهدويت

فصل يكم مهدويتنگارى تا قرن دوازدهم

1 - 1 مهدويتنگارى در قرن سوم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 2 مهدويتنگارى در قرن چهارم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 3 مهدويتنگارى در قرن پنجم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 4 مهدويتنگارى در قرن ششم

1 - 5 مهدويتنگارى در قرن هفتم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 6 مهدويتنگارى در قرن هشتم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 7 مهدويتنگارى در قرن نهم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 8 مهدويتنگارى در قرن دهم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

1 - 9 مهدويتنگارى در قرن يازدهم

الف - آثار موجود

ب آثار مفقود

1 - 10 مهدويتنگارى در قرن دوازدهم

الف - آثار موجود

ب - آثار مفقود

جمع بندى و چند نكته

فصل دوم مهدويتنگارى پس از قرن دوازدهم

2 - 1 تدوين رسالهها و كتب فراوان

2 - 2 تدوين آثار انتقادى و گاه مغرضانه

2 - 3 تدوين پايان نامههاى دانشگاهى

2 - 4 انتشار مجلات موضوعى - تخصصى

2 - 5 تدوين فرهنگنامهها و دانشنامهها

2 - 6 مطالعات خاورشناسان

آثار خاورشناسان

دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٢٥ - درآمد

درآمد

[١] مسئله مهدويت، از آن رو كه در سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله و سپس امامان عليهم السلام به فراوانى مطرح شده و احاديث آن، حاوى مسائلى است كه برخى، جزء دغدغه‌هاى بشر در تمام دوره‌هاى تاريخى‌اند (مانند عدالت‌خواهى و آينده بشر) و برخى حاوى مسائل فراطبيعى (مانند طول عمر و غيبت امام)، از قرون اوّليه مورد توجّه مسلمانان قرار گرفته است. گردآورى اين احاديث در موضوعات مختلفى چون: المهدى، الغيبة، اشراط الساعة، دجّال، الفتن و الملاحم، صاحب الزمان و آخر الزمان، مبناى تأليف رساله‌ها و كتب بسيار شده است.

به دقت مى‌توان گفت كه اين مسئله، يكى از پُرنوشته‌ترين موضوعات اسلامى به شمار مى‌رود و كتاب‌نامه‌ها و كتاب‌شناسى‌هايى‌[٢] كه در نيم قرن اخير نگارش شده،

[١]. به قلم پژوهشگر ارجمند، حجة الاسلام و المسلمين مهدى مهريزى.

[٢]. در اين‌جا به اجمال به معرفى كتاب‌شناسى‌هاى مستقل و ضمنى اشاره مى‌كنيم:

١. جواد على( ١٩٠٧- ١٩٨٧ م) در سال ١٩٣٩ م در رساله دكترى‌اش( ص ١٨- ٥٩) گزارشى از كتاب‌هاى نگارش شده در باره امام مهدى ارائه كرد و در آن ١٦١ اثر اعم از مخطوط، مفقود و چاپ شده از ١١٥ نويسنده را معرفى كرده. عنوان المهدى المنتظر عند الشيعة الاثنى عشرية، جوادعلى، بيروت: منشورات الجمل، ٢٠٠٧ م. ٢. مهدى منتظر را بهتر بشناسيد، مهدى فقيه ايمانى. اين كتاب از سوى مسجد الهادى اصفهان در سال ١٣٨٤ ق چاپ شده است و ٣٨٩ اثر را معرفى كرده است. ٣. كتاب‌نامه امام مهدى عليه السلام، تهران: انجمن حجتيه، ١٣٩٧ ق. در چاپ اول، ٣١٣ كتاب معرفى شده و در چاپ