دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ١١ - ١ پيشينه تاريخى شعر مهدوى

كتاب داراى چهار فصل است:

فصل يك: نويد ولادت مهدى در انديشه بشرى؛ فصل دو: طلوع خورشيد ولايت قبل از ولادت؛ فصل سه: تجلّى خورشيد ولايت بعد از ولادت؛ فصل چهار:

درون‌مايه‌هاى شعر مهدوى.

در فصل نخست، ضمن اشاره به نويد و بشارت مهدى در كتب آسمانى و انعكاس آن در شعر شاعران شيعه، عمده فصل را به گزارش اشعارى از شاعران اهل سنّت اختصاص داده است. در اين فصل، از يازده شاعر زير ياد، و از هر كدام شعرى آورده شده است:

ابن ابى الحديد (م ٦٥٦ ق)، ابن عربى (م ٦٣٧ ق)، ابن طلحه شافعى (م ٦٥ ق)، صدر الدين قونوى (م ٦٧٣ ق)، بسطامى (م ٥٨٥ ق)، فضل بن روزبهان (م ٩٠٩ ق)، يحيى بن سلامه خصفكى (م ٥٥٣ ق)، ابن طولون (م ٩٥٣ ق)، عبدالكريم يمانى، عامر بن عامر بصرى و عبدالوهاب بدرى (معاصر).

در فصل دوم، نخست اشعار منسوب به امام على عليه السلام و ديگر امامان را به اختصار مى‌آورد و سپس به شاعران شيعى پيش از ولادت امام مهدى عليه السلام اشاره دارد و دوازده شاعر را نام برده است كه عبارت اند از:

كُمَيت اسدى (م ١٢٦ ق)، ورد بن زيد اسدى، زيد بن على (م ١٢٢ ق)، سيّدِ حِمْيَرى (م ١٧٣ ق)، عبدى كوفى، دِعبِل (م ٢٤٦ ق)، على بن ابى عبد اللَّه خوانى (م ٢٠٣ ق)، عبد اللَّه بن ايّوب حزيبى (م ٢٢٠ ق)، مصعب بن وهب، اسماعيل بن صالح (م ٢٥٤ ق)، ابوالغوث اسلم (م ٢٥٤ ق)، ابن رومى (م ٢٨٣ ق).

در فصل سوم، شعر شاعرانى را آورده و تحليل كرده است كه به عربى بعد از ولادت امام مهدى عليه السلام شعر گفته‌اند. در اين فصل از چهارده شاعر زير سروده‌هايى ذكر شده است:

بهاءالدين اربِلى (م ٦٩٢ ق)، شيخ بهايى (م ١٠٣١ ق)، سيد حيدر حلّى‌