نهج البلاغه - فيض الاسلام اصفهانى، على نقى - الصفحة ٦١٥ - ١٨٤ - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است، روايت شده كه يكى از اصحاب و پيروان امير المؤمنين عليه السّلام كه او را همّام مى گفتند
براى ايشان تعيين فرموده از شوق ثواب و بيم عذاب چشم بر هم زدنى جان در بدنشان قرار نمىگرفت، (٥) خداوند در نظر آنان بزرگ است، و غير او (هر چه هست) در ديده آنها كوچك، و يقين و باورشان ببهشت مانند يقين و باور كسى است كه آنرا ديده كه اهل آن در آن به خوشى بسر مىبرند، و ايمانشان به آتش همچون ايمان كسى است كه آنرا ديده كه اهل آن در آن گرفتار عذابند، (٦) دلهاشان اندوهناك است، و (همه از) آزارهاشان ايمن (باشند، زيرا منشأ آزار و هر گناه دوست داشتن دنيا است كه آنها بآن بىميل هستند) و بدنهاشان (بر اثر روزه گرفتن و عبادت و بندگى بسيار و قناعت) لاغر، و خواستنىهاشان (در دنيا) اندك است (بيشتر از آنچه كه بناچارى بآن نياز دارند نمىطلبند) و نفسهاشان با عفّت و پاكيزگى است (پيرو شهوات نيستند) (٧) چند روز كوتاه (دنيا) را به شكيبايى بسر رسانند و در پى آن آسايش هميشگى (نعمت بىپايان بهشت) را دريابند، اين كردار تجارتى است پر فائده كه پروردگارشان براى آنها فراهم نموده (چون آنان خود را براى عبادت و بندگى آماده ساختند خداوند هم راه وصول به سعادت را بآنها نشان داد) دنيا بآنان رو آورد (كالا و آرايش خود را بآنها جلوه داد) ايشان از آن رو گردانيدند (از آن چشم پوشيدند) و آنها را اسير و گرفتار نمود آنها جانشان را فداء كرده (به سختيهاى آن تن دادند تا) خود را از آن رهاندند. (٨) چون شب شود (براى نماز) برپا ايستاده آيات قرآن را با تأمّل و انديشه مىخوانند، و با خواندن و تدبّر در آن خود را اندوهگين مىسازند، و بوسيله آن به درمان درد خويش كوشش دارند (از خواندن و عمل بقرآن چاره رهائى از عذاب و سختى رستخيز را مىجويند) پس هرگاه به آيهاى برخورند كه بشوق آورده و اميدوارى در آن است (پاداش نيكوكارى را بيان ميكند) بآن طمع مىنمايند و با شوق بآن نظر ميكنند مانند آنكه پاداشى كه آيه از آن خبر مىدهد در برابر چشم ايشان است و آنرا مىبينند، و هرگاه به آيهاى برخورند كه در آن ترس و بيم است (از كيفر بد كارى سخن مىگويد) گوش دلشان را بآن مىگشايند چنانكه گويا شيون و فرياد (اهل) دوزخ در بيخ گوشهايشان است، (٩) و (در پيشگاه الهىّ براى ركوع) قدشان را خم ميكنند، و (براى سجود) پيشانيها و كفها و زانوها و اطراف قدمهاشان را بروى زمين مىگسترانند، از خداى تعالى آزادى خويش را (از عذاب رستخيز) درخواست مىنمايند، (١٠) و چون روز شود