نهج البلاغه

قسمتى از اين خطبه است (كه به فتنه هاى نزديك ظهور امام زمان «عليه السّلام» اشاره مى فرمايد)

قسمتى از اين خطبه است (كه ظاهرا اشاره بخروج سفيانى مى باشد،

139 - از سخنان آن حضرت عليه السَّلام است (بعد از وفات عمر) هنگاميكه (بدستور او براى امر خلافت) شورى برقرار شد (امام عليه السّلام به زيان آن مجلس اشاره فرمود)

140 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در نهى از غيبت مردم

141 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در نهى از شنيدن غيبت و اينكه نبايد به گفتار بد گو گوش فرا داد)

142 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در مذمّت مال دارى كه مالش را بيجا صرف ميكند)

143 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است هنگام باران خواستن

144 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در فضائل و مناقب ائمّه اطهار)

قسمتى از اين خطبه است (در توبيخ و سرزنش بنى اميّه و پيروانشان)

145 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مذمّت و بيوفائى دنيا)

قسمتى از اين خطبه است (در نهى از متابعت بدعت و ترغيب به پيروى از سنّت)

146 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است بعمر ابن خطّاب هنگامى كه براى رفتن خود بجنگ با اهل ايران با آن بزرگوار مشورت نمود

147 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در باره بعثت پيغمبر اكرم و خبر از آنچه بعد واقع ميشود و پند و اندرز بمردم و ترغيب آنان به اطاعت و فرمانبردارى)

148 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در باره اهل بصره (مذمّت طلحه و زبير)

149 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (پس از ضربت زدن ابن ملجم بر فرق آن بزرگوار، و) پيش از وفاتش

150 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه در آن بفتنه و پيش آمدهاى سختى كه (بعد از آن بزرگوار) واقع شده است اشاره مى فرمايد (و از غيبت امام زمان «عجّل اللّه فرجه» خبر مى دهد)

قسمتى از اين خطبه است (در باره مردم زمان جاهليّت و اصحاب پيغمبر اكرم)

151 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مدح حضرت رسول و پند دادن به عرب و خبر دادن از پيش آمدهاى سخت)

قسمتى از اين خطبه است (در چگونگى حال مؤمنين و نيكان در آخر الزّمان)

152 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در توحيد و صفات خداوند)

قسمتى از اين خطبه است (در باره انتقال خلافت بآن بزرگوار و ستودن ائمّه هدى و اندرز بمردم)

قسمتى از اين خطبه است (در وصف كسيكه در راه ضلالت و گمراهى سر گردان است)

قسمتى از اين خطبه است (در باره گناهكاران و اندرز به شنوندگان)

153 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در پند و اندرز دادن بمردم و ستودن ائمّه اطهار)

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين خطبه است (در فضائل اهل بيت عليهم السّلام)

154 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه در آن (جمله اى از صفات حقّ تعالى و) شگفتى آفرينش شب پره را ياد مى فرمايد

155 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است خطاب باهل بصره كه بر سبيل حكايت از پيشامدهاى سخت خبر مى دهد

و قسمتى از اين سخنان است (در چگونگى حال اهل قبور در قيامت، و ترغيب مردم بر امر بمعروف و نهى از منكر و پيروى قرآن كريم، و نقل فرمايش رسول اكرم در باره وقوع فتنه و فساد)

156 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در اندرز و پرهيزكارى، و تهيئه توشه آخرت)

157 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در بعثت پيغمبر اكرم و ستودن قران كريم)

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين خطبه است (در باره بنى اميّه و ستمگرى و انقراض حكومت و سلطنتشان)

158 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در باره معاشرت و مهربانى كه با مردم فرموده)

159 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در صفات حقّ تعالى)

قسمتى دوم از اين خطبه است (در بطلان ادّعاى كسيكه كردارش طبق گفتارش نمى باشد، و ترغيب مردم بدل نبستن بدنيا و پيروى از پيغمبران)

160 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مدح پيغمبر اكرم و اندرز بمردم)

161 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (در جنگ صفّين) به يكى از اصحابش كه از آن بزرگوار پرسيد چگونه اطرافيان شما (سه خليفه و پيروانشان) شما را از خلافت باز داشتند

162 (1162)- از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در ذكر بعضى از صفات خداوند جلّ شأنه)

قسمت أول خطبه

قسمتى از اين خطبه است (در شگفتى آفرينش انسان و عظمت و بزرگى آفريننده)

163 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است هنگاميكه (فساد و تباهكارى عثمان و كار گردانان او در مدينه و سائر شهرها شيوع پيدا نمود جمعى از اهل مدينه صحابه رسول خدا و ديگران بمردم شهرها نوشتند

164 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه در آن شگفتى آفرينش طاووس را ياد مى فرمايد

قسمت أول خطبه

قسمتى سوم از اين خطبه است در چگونگى بهشت

165 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در پند و اندرز به اصحابش)

قسمتى از اين خطبه است (در خبر دادن باجتماع مسلمانان بعد از پراكندگيشان از هم و از بين بردن بنى اميّه، و سرزنش به اصحابش)

166 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است در آغاز خلافتش

167 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است بعد از آنكه با آن بزرگوار بخلافت بيعت كردند

168 (1168)- از خطبه هاى آن حضرت عليه السَّلام است هنگام رفتن اصحاب جمل (پيروان عائشه شتر سوار) ببصره

169 - از سخنان آن حضرت عليه السَّلام است

170 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است هنگاميكه به روبرو شدن (جنگيدن) با مردم شام در صفّين مصمّم شد،

171 (1171)- از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در بعض از صفات خداوند سبحان)

قسمتى از اين خطبه است (در گفتگوى آن حضرت با يكى از اهل شورى كه عمر دستور تشكيل آنرا بعد از خود داده بود)

و قسمتى از اين خطبه است در باره اصحاب جمل (طلحه و زبير و پيروانشان)

172 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در مدح پيغمبر اكرم، و اشاره بوظائف امامت، و ترغيب به پرهيزكارى، و مذمّت از دنيا)

173 - از سخنان آن حضرت عليه السَّلام است در باره طلحة ابن عبيد اللّه

174 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (كه در آن به شنوندگان اندرز داده بفضائل خود اشاره مى فرمايد)

175 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در اندرز بمردم و فضائل قرآن كريم كه آنرا در اوائل خلافت خود فرموده)

176 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است (با خوارج نهروان) در باره ابو موسى اشعرىّ و عمرو ابن عاص

177 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در اوّل خلافت خود راجع به اوصاف خداوند سبحان و مدح حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و اندرز به شنوندگان)

178- از سخنان آن حضرت عليه السّلام است در وقتى كه ذعلب يمنى از آن بزرگوار پرسيد

179 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است در سرزنش اصحاب خود

180 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است، يكى از اصحابش (عبد اللّه ابن قعين) را فرستاد تا خبر آورد از گروهى (خريّت ابن راشد رئيس بنى ناجيه و پيروانش) كه از سپاه كوفه (در جنگ صفّين) بودند،

181 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است، روايت شده از نوف (ابن فضاله) بكالى كه (از خواصّ اصحاب امام عليه السّلام است در يمن شهرى بنام صنعاء است كه در سمت غربىّ آن موضعى بنام حمير است و بكال نام قبيله اى بوده كه در آنجا سكونت داشته اند)

قسمتى از اين خطبه است (در باره امام منتظر عجّل اللّه تعالى فرجه)

182 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است (در حمد و ثناى خداى تعالى)

قسمتى از اين خطبه است در وصف قرآن (و اندرز بمردم)

183 - از سخنان آن حضرت عليه السّلام است به برج ابن مسهر كه از قبيله بنى طىّ و از (شعراء) خوارج بود، هنگاميكه گفت لا حكم إلّا للّه يعنى حكمى نيست جز از جانب خدا، بطوريكه آن حضرت مى شنيد، پس فرمود

184 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است، روايت شده كه يكى از اصحاب و پيروان امير المؤمنين عليه السّلام كه او را همّام مى گفتند

185 - از خطبه هاى آن حضرت عليه السّلام است كه منافقين و مردم دو رو را در آن وصف مى فرمايد

نهج البلاغه - فيض الاسلام اصفهانى، على نقى - الصفحة ٦٢٤

متنبّه سازند) پرده درى كنند (عيوب را آشكار كرده رسوايش نمايند) و اگر آنان را (در كارى) حكم قرار دهند اسراف ميكنند (بر خلاف حقّ حكم دهند) (٦) برابر هر حقّى باطلى و برابر هر راستى كج و برابر هر زنده‌اى كشنده و براى هر درى كليد و براى هر شبى چراغى آماده ساخته‌اند (انواع مكر و حيله بكار برند تا بمقصود برسند) (٧) نوميدى و بى‌نيازى (بمال مردم) را براى طمع و آز خود وسيله قرار مى‌دهند تا بازارشان را نگاه داشته و كالاهاى كاسدشان را كه نفيس و پاكيزه مى‌پندارند رواج دهند (از راه تزوير خود را بى‌علاقه بدنيا نشان داده اظهار بى‌نيازى مى‌نمايند تا به منظورشان برسند، سخن نادرست) مى‌گويند، و (آنرا بحقّ) مشتبه و مانند جلوه مى‌دهند، و (مقاصدشان را) بيان ميكنند و آنرا آرايش مى‌نمايند (بصورت حقّ در مى‌آورند) راه باطل را آسان نشان دهند (تا همه در آن قدم نهند) و راه تنگ (ضلالت و گمراهى) را كج ميكنند (تا از گمراهى رهائى ميسّر نباشد) (٨) پس ايشان پيرو شيطان و شعله آتشها هستند (در قرآن كريم س ٥٨ ى ١٩ مى‌فرمايد:) أُولئِكَ حِزْبُ الشَّيْطانِ، أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطانِ هُمُ الْخاسِرُونَ‌ يعنى آن جماعت ياران و پيروان شيطانند، آگاه باشيد پيروان شيطان زيانكارانند.

سپاس خدائى را سزا است كه توفيق اتمام جزء سوّم ترجمه و شرح‌