انسان در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٧٩ - حشر انسان در گروههاى سه گانه

شهوت , غضب , كينه , حسد و آنچه را به امور متحول و متغير و زودگذر طبيعى باز مى گردد محور قرار داده و لذا از زمره همان كسانى هستند كه به سنتى الهى كه از ثبات و تقدسى آسمانى برخوردار است چنگ نيانداختند و در متن بدعت هاى روزانه غوطه ورند و گروه دوم در حد وسط قرار داشته , از طبيعت فراتر آمده و مقدارى از كمال را پيدا كرده و مشغول اصلاح خود هستند , وليكن به حد برتر و بالاتر نرسيده اند , و گروه سوم كسانى هستند كه به اذن الهى گوى سبقت را از همگنان ربوده اند و از فضل بيكران خداوند بهره مند گشته اند

در ذيل آيه مزبور از امام ششم صلوات الله عليه اين روايت نقل شده است كه : الظالم يحوم حوم نفسه والمقتصد يحوم حوم قلبه والسابق بالخيرات يحوم حوم ربه عزوجل [١] ظالم خود محور است و اما آن دومى يعنى مقتصد به فكر اصلاح قلب خود است , و اين سومى از قلب خود گذشته و به مقلب القلوب رسيده است

در برخى از ديگر بيانات , سبقت گيرندگان در خيرات بر امام ( ع ) , و مقتصد بر امام شناس و ظالم به نفس خود بر امام نشناس تطبيق شده است و شايد تثليث سوره مباركه واقعه نيز ناظر به همين سه گروه باشد

و كنتم ازواجا ثلاثه فاصحاب الميمنه مااصحاب الميمنه واصحاب المشئمه ما اصحاب المشمئه والسابقون السابقون اولئك المقربون