انسان در اسلام - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٥٣ - انسان كامل و ولايت تكوينى
انسان كامل و ولايت تكوينى
كسيكه مراحل تجرد برزخى و عقلى را طى كرده و به تجرد تام عقلى برسد به دليل آن كه در طول علل قرار گرفته و به همه مراتب مادون اشراف داشته و مسلط ميگردد در علم و عمل از آگاهى و قدرت كامل برخوردار بوده و انسان كامل ناميده مى شود و قدرت وجودى انسان كامل ولايت تكوينى ناميده ميشود
ولايت تكوينى انسان كامل از آن جهت است كه هر علتى تكوينا ولى معلول بوده و هر معلول تكوينا در تحت ولايت علت خود مى باشد و انسان كامل نيز در سلسله علل اشياء طبيعى و برزخى قرار گرفته است
نكته اى كه نبايد از نظر دور بماند اين است كه مقام ولايت از ناحيه خداوند سبحان - در محدوده اراده الله و نه بيرون از آن - به انسان كامل اعطا ميشود و به همين دليل انسان كامل كه ولى الله است بيرون از مجارى فيض خداوند نبوده , و بلكه از مجارى فيض الهى شمرده ميشود
انسان كامل در مسير افاضه و عليتى واقع مى شود كه در مقام فعل از خداوند متعال مشهود است و در بيرون از اين كانال و در خارج از مسير آن نمى باشد , چه اين كه رسيدن به اين كمال نيز با نام الله و با ذكر خداوند آغاز شده و مسير آن با اطاعت از دستورات الهى و استعانت و الهام از ادعيه اى نظير آنچه در مناجات شعبانيه آمده است تا بارگاه قدس الهى ادامه مى يابد
از جمله فرازهاى مناجات شعبانيه كه به ارائه مسير ولايت