دفاع از حريم قرآن - فاضل لنكرانى، محمد جواد - الصفحة ٤٥ - نكته دوازدهم صريحترين آيه در عدم تحريف

است. مثلًا شيخ طوسى دركتاب تبيان در تفسير آيه پنج احتمال داده است:

الف: مراد از عدم اتيان باطل آن است كه شبهه‌اى به آن تعلّق نمى‌گيرد و تناقضى در آن راه نمى‌يابد. يعنى قرآن حق خالص است.

ب: قتاده و سدّى گفته‌اند مراد خداوند آن است كه شيطان قدرت ندارد حقى را از آن كم كند و يا باطلى را به آن اضافه نمايد.

ج: مراد آن است چيزى كه قبل از قرآن و يا بعد از آن مبطل آن باشد وجود ندارد.

د: حسن، گفته است مراد آن است كه باطل در اول آن يا آخر آن راه پيدا نمى‌كند.

ه: در اخبارى كه قرآن از گذشته يا آينده مى‌دهد، باطلى راه پيدا نمى‌كند.

سيد مرتضى فرموده است:

بهترين تفسيرى كه براى اين آيه مى‌شود ياد كرد آن است كه كلامى كه شبيه قرآن باشد نبوده است و قرآن شباهتى به كتب متأخّره از خود ندارد و اين كتاب متّصل به كتب ماقبل نيست و كتب بعدى هم به او اتّصالى ندارند. يعنى كلامى است مستقل و قائم به خود و در نوع خود بى‌نظير و بر هر كلامى كه با آن مقايسه شود، برترى دارد.

در جوب از شبهه گفته مى‌شود:

اوّلًا: برخى از اين تفاسير مانند آنچه كه از قتاده و سدّى نقل شده است، مناسب با تفسير آيه به تحريف دارد.

ثانياً: فرض كه هيچ يك از مفسّرين آيه را به مسئله تحريف، تفسير ننموده باشند، لكن در محل خودش ثابت شده است كه يكى از اصول تفسير، ظواهر كتاب شريف است و ظاهر آيه شريفه بر اين مطلب دلالت‌