تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٣٣ - شرحها
مراغم: جایگاه. جولانگاه. رغام خاک نرم یا مطلق خاک است (قاموس قرآن).
سعة: فراخی و گسترش خواه در مکان باشد یا فعل.
عفو: بسیار عفو کننده.
شرحها
در این آیات روشن شده اولا: وقتی که جنگ از طرف پیشوای اسلام برای همه
تعیین نشده باشد و در جنگ رفتن و نرفتن مختار باشند، در این صورت آنها که
با جان و مال در راه خدا جنگیدهاند بدیگران برتری خواهند داشت ولی گروه
دوم نیز اهل رحمتند، ثانیا: کسانی که باختیار در بلاد کفار مانده و
نتوانستهاند مسلمان زندگی کنند اهل عذاب هستند و عذرشان پذیرفته نیست مگر
آنان که امکان مهاجرت نداشتهاند. ثالثا. کسانی که در راه خدا مهاجرت کنند
برفاه و آسایش خواهند رسید و هر گاه در حین مهاجرت بمیرند پاداششان با
خداست.
٩٥- لا یَسْتَوِی الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیْرُ
أُولِی الضَّرَرِ وَ الْمُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ
أَنْفُسِهِمْ.
«اولوا الضرر» کسانی که نقص بدنی دارند و از شرکت در جنگ
معذور هستند مثل لنگ، نابینا، مریض، پیر و نظیر آن چنان که در آیه دیگر
فرموده:
لَیْسَ عَلَی الضُّعَفاءِ وَ لا عَلَی الْمَرْضی وَ لا عَلَی
الَّذِینَ لا یَجِدُونَ ما یُنْفِقُونَ حَرَجٌ إِذا نَصَحُوا لِلَّهِ ...
توبه/ ٩١ در این آیه فقیر نیز از مصادیق «اولوا الضرر» است.
فَضَّلَ اللَّهُ الْمُجاهِدِینَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَی الْقاعِدِینَ دَرَجَةً وَ کُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنی.
آنها که با جان و مال خود در راه توحید و سعادت خلق جهاد میکنند