معارف اسلامی - دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم - الصفحة ١٧
چگونه به آنچه ميخواهيم، برسيم
قدوسی نفیسه
قبل از شروع هر کار، ذهنيتي در مورد آن شکل ميگيرد. اين تفکر ميتواند تأثير غيرقابل انکاري در موفقيت و رسيدن به هدف مورد نظر داشته باشد. پژوهشهاي زيادي در اين زمينه انجام شده است که ما را در رسيدن به اهدافمان ياري ميکند. متني که در ادامه ميخوانيد، نتيجهاي است که روانشناسان از بررسي نقش ذهنيت بر نوع عملکرد، به دست آوردهاند.
چه ذهنيتي ميتواند ما را در رسيدن به اهدافمان ياري کند؟
١. خيالپردازي نکنيد
بزرگترين مانع براي رسيدن به يک هدف، خيالپردازي دربارهي جنبههاي مثبت آن هدف است. تحقيقات روانشناسي نشان ميدهند که خيالپردازي در مورد رسيدن به يک هدف، با شکست خوردن در انجام وظايف، ناتواني در پيدا کردن همکار و عدم موفقيت در امتحانات، ارتباطي مستقيم دارد. آنهايي که نسبت به موفقيت در يک هدف ديد منفي دارند، تلاش بيشتري براي اجراي برنامههاي خود کرده و بهتر عمل خواهند کرد؛ بنابراين، بهتر است در خيالپردازيهاي خود نسبت به موفقيت در اهداف آينده، خوشبين نباشيد.
٢. نسبت به هدفتان تعهد داشته باشيد
يکي از مهمترين دلايل شکست در رسيدن به هدفها، کمبود تعهد است. از مؤثرترين تمرينات براي افزايش احساس تعهد، ايجاد تضاد رواني است. به اين صورت که ابتدا فرد، تصوري مثبت در رابطه با رسيدن به هدف در ذهن خود ايجاد ميکند، سپس واقعيت را مانند يک پارچ آب يخ روي تمام آن تصورات زيبا ميريزد. با اين کار، ذهن ما در حاليکه تصوري مثبت از رسيدن به هدفها را در خود پرورش ميدهد، با اين حقيقت روبهرو ميشود که ممکن است براي رسيدن به اين هدف، با مشکلات بسياري روبهرو شده و تلاشي که انجام ميدهد بيفايده باشد. شايد اين تمرين به نظر بيرحمانه و سخت بيايد؛ ولي بسيار کارآمد و مفيد است.
٣. فقط شروع کنيد
تنها لازم است از يک نقطه براي رسيدن به هدفهايتان شروع کنيد. مهم نيست از کجا يا کي. قدم اول معمولاً سختترين مرحله است. بعد از آنکه قدم اول خود را برداشتيد، ذهنتان براي ارزيابي قدمهاي بعدي آماده خواهد شد.
٤. واقعبين باشيد
همهي ما ممکن است در برنامهريزي و تعيين مراحل رسيدن به هدف، اشتباه کنيم. ممکن است فکر کنيم مسيري که براي رسيدن به هدفهايمان طي خواهيم کرد، ساده و روان است. داشتن ديد درست و واقعبينانه ميتواند به ما کمک کند، قدمهايي را که لازم است برداريم و بدون داشتن اضطراب، بهترين برنامهريزي را داشته باشيم.
٥. بيتفاوت نباشيد
هنگامي که در بخشي از برنامههاي خود شکست ميخوريم، با گفتن جملهي «خوب که چي» اينطور وانمود ميکنيم که از ابتدا مسئله برايمان اهميتي نداشته است. معمولاً افرادي که رژيم لاغري ميگيرند، با چنين حالتي روبهرو ميشوند. آنها وقتي نتيجهاي از رژيم سخت خود نميبينند، با گفتن اين جمله، تمام دلايل و اهداف خود را براي گرفتن رژيم و کمکردن وزن فراموش کرده و در يک وعدهي غذايي، هر آنچه ميخواهند ميخورند و کالري زيادي دريافت ميکنند. شما ميتوانيد با برنامهريزي بهصورت درازمدت از بيتفاوتي حاصل شده در مقابل شکستهاي مقطعي جلوگيري کنيد.
٦. برنامههايتان را به تعويق نيندازيد
وقتي اهداف سختي پيش رو داريم، ممکن است با خود فکر کنيم که آيا ارزش اين همه تلاش را دارد؟ در نتيجه ممکن است تلاش براي رسيدن به هدفمان را به وقت ديگري موکول کنيم. کليد رهايي از اين ترس، فراموش کردن اصل هدف و مشغول کردن خود به جزيياتي است که در مسير رسيدن به هدف وجود دارد. پس بهتر است در چنين شرايطي، سر خود را پايين بيندازيد و خودتان را به انجام کارها مجبور کنيد.
٧. بر مسايل مختلف تمرکز کنيد
شما نميتوانيد در تمام مسير رسيدن به هدفتان، تنها تصويري از هدف اصلي در ذهن خود داشته باشيد و به مسايل جزيي ديگر توجه نکنيد. ممکن است در اين مسير گُم شويد. يکي از روشهاي موفقيت، تغيير دادن نقطهي توجه از هدف نهايي به مراحل برنامهريزي شده، براي رسيدن به آن هدف است. روانشناسان توصيه ميکنند، اگر در ابتداي مسير رسيدن به هدفتان هستيد يا با هدف دشواري روبهرو شدهايد، بهتر است توجه خود را به مراحل جزيي رسيدن به هدف جلب کنيد؛ ولي اگر هدف سادهاي در پيش داريد و در انتهاي مسير هستيد، بهتر است توجهتان را بر هدف اصلي متمرکز کنيد.
٨. مانند يک رُبات رفتار نکنيد
بيشتر اوقات ما مانند يک رُبات رفتار ميکنيم. ممکن است کاري را از روي عادت و تقليد از ديگران، بدون اينکه به آن فکر کنيم، انجام دهيم. اين نوع از رفتارها، ميتوانند مانعي براي رسيدن ما به هدفهايمان باشند. بهتر است وقتي کاري را انجام ميدهيد، از خود سؤال کنيد که آيا انجام آن باعث ميشود به هدفتان نزديکتر شويد؟ آيا اين رفتار ميتواند براي رسيدن به هدفتان مفيد باشد؟ با تمرکز بر کارهايي که انجام ميدهيد و کنترل رفتارهاي سادهي خود به هدفهايتان نزديکتر خواهيد شد.
٩. هدف نهايي را در نظر داشته باشيد
برنامههاي ما بايد براي رسيدن به يک هدف کلي تنظيم شده باشند. وقتي اهداف ما خيلي خاص باشند، ممکن است در رسيدن به آنها دچار مشکل شويم. معمولاً به اهداف ساده و آنهايي که از اهميت کمتري برخوردارند، زودتر از اهداف سخت و مهم پرداخته ميشود. اين برنامهريزي نادرست در رسيدن به هدفها، معمولاً منجر به کاهش انگيزه براي ادامهي تلاش ميشود. به ياد داشته باشيد که برداشتن قدمهاي سادهتر و به تعويق انداختن برنامههاي دشوار، شما را از رسيدن به هدفهايتان دور خواهد کرد.
١٠. بدانيد چه زماني بايد توقف کنيد
گاهي اوقات، مشکل، آغازکردن و برداشتن قدم اول نيست؛ بلکه دانستن زمان مناسب، براي پايان دادن به تلاش است. روانشناسان به اين نتيجه رسيدهاند، هزينههايي که ما براي رسيدن به اهدافمان ميپردازيم، ميتوانند موجب شوند که کارهاي عجيبي انجام دهيم. وقتي براي رسيدن به يک هدف هزينه ميکنيم- مالي يا جاني- انتظار داريم که حتماً به هدف خود دست يابيم؛ بنابراين وقتي نقشهي ما شکست ميخورد، شکست را نپذيرفته و در همان مسير به تلاش خود ادامه ميدهيم. تحقيقات نشان ميدهند که افراد، بدون در نظر گرفتن اينکه آيا اين روش موفق خواهد بود يا نه، بيشتر از آنچه به موفقيت هدفشان اعتقاد داشته باشند، در آن سرمايهگذاري ميکنند. بايد بدانيم که چه زماني بهتر است مسير خود را تغيير دهيم، قبل از آنکه پرچم اخراج برايمان برافراشته شود.
***
هدف اين مطالعه، نشان دادن اهميت کنترل بر خود براي رسيدن به اهداف است. کنترل داشتن بر تواناييهاي خود، کار سادهاي نيست. وقتي هدفي در ذهن داريم، معمولاً ترجيح ميدهيم که بدون برنامهاي مشخص براي رسيدن به آن اقدام کنيم؛ با اين حال، خوب ميدانيم که برنامهريزيهاي بلندمدت ميتوانند ما را در رسيدن به هدفهايمان ياري کنند. اميدواريم با در نظر گرفتن نکاتي که گفته شد، بتوانيد به آنچه ميخواهيد، دست يابيد.
منبع: www. spring.org.uk