رگشناسى - ابن سينا - الصفحة ٢١ - فصل (چهارم)

دير آمدن و زود [١] آمدن حركت. و يكى گرمى‌ [٢] و سردى رگ، و يكى نرمى و سختى رگ. و يكى پرى- و تهى بودن‌ [٣] رگ. و يكى بيكديگر ماننده بودن- و نابودن حركت‌ [٤]. و يكى نظام حركت- و غير نظام- و اختلاف حركت‌ [٥]. و يكى وزن زمان‌ [٦] جنبش و آرامش‌ [٧].

نخستين را جنس مقدار [٨] خوانند.

دويم‌ [٩] را جنس سرعت- و ابطاء [١٠].

سيّم را جنس قوّت و ضعف‌ [١١].

چهارم را جنس تواتر- و تفاوت.

پنجم را جنس حرارت- و برودت.

ششم را جنس لين- و صلابت.


[١] - ديگر بر آمدن و فرود- آ.

[٢] - گرمى حركت- آ:

[٣] - بى: بودن- ب- ج،- بى: و يكى پرى و تهى بودن ر ك- د.

[٤] - بى: و يكى بيكديگر ماننده بودن و نابودن حركت- ب- ج،- و يكى بديگر مانندگى و نامانندگى ر گ- د.

[٥] - نظام دارى و نه نظام داراى (- ظ: دارى) رگ- ب- ج- د.

[٦] - بى: زمان- آ.

[٧] - آرامش رگ- د.

[٨] - را جنبش مقدار- ب- ج- د،- جنس را مقدار- آ.

[٩] - و ديگر- ب- ج،- و ديگرم- د.

[١٠] - ظ: بط،- ابطاء خوانند- د.

[١١] - ضعف خوانند- د.- در نسخه «ب» و «ج» تا اول فصل آينده همه جا جلو هر يك از شماره‌ها تا دهم كلمه «و» علاوه است: و در نسخه «ب» بجاى «جنس» «جنبش» آمده مثلا نسخه «ب» چنين است: و سيّم را جنبش ... و چهارم را جنبش ... و پنجم را جنبش الخ.