رگشناسى - ابن سينا - الصفحة ٢٨ - فصل ششم

وى آكندگى نبيند [١]- آن را نبض تهى خوانند، و ميان ميان را معتدل.

فصل ششم‌

[٢] و امّا باب يك بديگر [٣] ماننده بودن- و نابودن‌ [٤] هر گاه كه‌ [٥] نبض سپسين با پيشين ماند بهمه گونه‌ها [٦]، آن را نبض هموار خوانند- باطلاق‌ [٧] و بتازى مستوى‌ [٨]. و هر گاه كه‌ [٩] نماند مختلف خوانند، و هر گاه ببابى نماند- و ببابى ماند [١٠]، مثلًا ببزرگى چون يكديگر [١١] بوند، و لكن بتيزى نه چون يكديگر بوند، گويند [١٢]:

مستويست، ببزرگى مختلف* است* بتيزى.


[١] - بيند- ج.

[٢] - بى: ششم- ب- ج.

[٣] - يك بيكديگر- ج.

[٤] - نبودن- آ.

[٥] - بى: كه- ب.

[٦] - سپسين پيشين ماند بهمديگر- آ،- سپس چون پيشين ماند بهمه گونها- ب- ج.

[٧] - بالاطلاق- ب.

[٨] - مستوى خوانند- د.

[٩] - بى: كه- آ.

[١٠] - ببابى بمانند و ببابى نمانند- آ،- كه ببابى نماند و ببابى ماند- ج،- ببابى ماند و ببابى نماند- د.

[١١] - يك بديگر- د.

[١٢] - بتيزى چون يكديگر نبود گويند- آ،- بتيزى چون يكديگر نبود گويند كه- ج.- مقصود اينست كه در باب بزرگى (عظم) و خردى (صغر) يعنى: باب مقدار حركت نبض بزرگيشان مانند همديگر باشد، ولى در باب تيزى (سرعت) و درنگى (بطء) يعنى باب چگونگى «كيفيّت» حركت نبض تيزى و درنگيشان مانند همديگر نباشد.