رگشناسى - ابن سينا - الصفحة ١٣ - فهرست مندرجات رساله رگشناسى

و [١] همچنانكه آب مر غذاى‌ [٢] تن را اندر تن براند [٣] و فضلها را [٤] از تن بشوياند [٥] و بيرون برد، هوا غذاء جان را از بيرون- و اندرون بجان رساند [٦]، و فضلها را [٧] از جان بيرون كند.

و همچنانكه آهنگر [٨] هوا را « [بگشادن دم‌]» و گسترانيدنش باندرون دم‌ [٩] كشد، و ببسته‌ [١٠] كردن- و فراز هم آوردن بيرون كندش، « [دل‌]» و شريانها بحركت گستريدن كه انبساط خوانند هوا را اندرون كشد- و هواء خنكى را [١١] از بيرون،- و بخار غذاى روح- از اندرون‌ [١٢] بروح رساند؛ و بحركت‌ [١٣] بهم اندر آمدن- كه انقباض‌ [١٤] خوانند، فضله بخار [١٥] دودى را از روح جدا كند،- تا سلامت روح‌ [١٦] بود، و اين دو جنبش را

[١] - بى: و- آ، بسته و معتدل دارد و- ج- معتدل دارد و بسته دارد و- د.

[٢] - مرغزار- آ.

[٣] - بروياند- آ،- برواند- د.

[٤] - بى: را- آ- ب.

[٥] - بشويد- ب- ج- د.

[٦] - رسد- آ.

[٧] - بى: را- ج.

[٨] - دهن- ب- ج.

[٩] - اندرون دم- آ- ج، باندرون در- ب.- همچنانكه آهنگر دم را بگشايد و باز كند هوا بر اندرون دم اندر كشد و هر گاه كه فراز هم آرد هوا بيرون كند- (ذخيره خوارزمشاهى- كتاب دوّم- گفتار سوّم- باب دوّم).

[١٠] - و بسته- آ.

[١١] - بى: را- آ- خشكى را- ج.

[١٢] - بى: از اندرون- آ- د،- از اندرون- ج.

[١٣] - بحركت آن- ب- ج.

[١٤] - كه از انقباض- ج.

[١٥] - بخارى- ب.

[١٦] - روح بسلامت- ب- ج- ظ.