إيقاظ النائمين - الملا صدرا - الصفحة ٨

و قيام بدين‌كار باز مى‌داشت.» [١]

اين جامعيت محدود و منحصر به وسعت اطلاع و گسترش دامنه پژوهش استاد در مسائل دشوار فلسفه و كلام و عرفان نظرى نيست، بلكه تازه‌جوئى او د ر روش تحقيق و در كيفيت برخورد با مسائل، حريت‌فكر و بلندپروازى، و از همه مهمتر، فروتنى و ادب گفتگو را بدان بايد افزود.

خضوع او را در مقدمه اسفار بنگريد:

«من هرگز نمى‌پندارم كه آنچه آورده‌ام به تمامى در حد كمال است؛ وجوه شناخت بدانچه من فهميده‌ام محدود نيست؛ معارف الهى را در قيد و بند تعريفات، گرفتار نمى‌توان ساخت؛ چه حقيقت گسترده‌ترا ز آنست كه خرد و منطق را توانائى احاطه بدان بوده باشد.» [٢]

اين‌گونه اعتراف، روشنگر خلق و خوى مسلمانى، عظمت شخصيت، تواضع و سماحت و بزرگوارى و كوتاه سخن، جامعيت اوست.

سخت‌گيرى و تعصب خامى است‌

 

تا جنينى كار خون‌آشامى است!