تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩ - ٤- منظور از" مؤلفة قلوبهم" چه اشخاصى هستند؟

٣- در چه زمانى زكات واجب شد؟

از آيات مختلف قرآن از جمله آيه ١٥٦ سوره اعراف، و آيه ٣ سوره نمل، و آيه ٤ سوره لقمان، و آيه ٧ سوره فصلت كه همه از سوره‌هاى مكى هستند، چنين استفاده مى‌شود كه حكم وجوب زكات در مكه نازل شده است، و مسلمانان موظف به انجام اين وظيفه اسلامى بوده‌اند، ولى به هنگامى كه پيامبر ص به مدينه آمد و پايه حكومت اسلامى را گذارد و طبعا نياز به تشكيل بيت المال پيدا كرد، از طرف خداوند ماموريت يافت كه زكات را از مردم شخصا بگيرد (نه اينكه خودشان به ميل و نظر خود در مصارف آن صرف كنند).

آيه شريفه‌ خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً ... (سوره توبه ١٠٣) در اين هنگام نازل، شد، و مشهور اين است كه اين در سال دوم هجرت بود، سپس مصارف زكات به طور دقيق در آيه مورد بحث كه آيه ٦٠ سوره توبه است بيان گرديد، و جاى تعجب نيست كه تشريع اخذ زكات در آيه ١٠٣ باشد و ذكر مصارف آن كه مى‌گويند در سال نهم هجرت نازل شده در آيه ٦٠، زيرا مى‌دانيم آيات قرآن بر طبق تاريخ نزول جمع‌آورى نشده، بلكه به فرمان پيامبر ص هر كدام در مورد مناسب قرار داده شده است.

آنچه از تعبير" مؤلفة قلوبهم" فهميده مى‌شود آن است كه يكى از مصارف زكات كسانى هستند كه به خاطر ايجاد الفت و محبت به آنها زكات داده مى‌شود، ولى آيا منظور از آن كفار و غير مسلمانانى است كه به خاطر استفاده از همكارى آنها در جهاد از طريق كمك مالى تشويق مى‌شوند؟ يا مسلمانان ضعيف الايمان را نيز شامل مى‌گردد؟