تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٠ - تفسير مجازات الهى در دست من نيست

نظير اين معنى در آيات ديگر قرآن به تعبيرهاى ديگرى آمده است مانند أَ فَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا:" آيا شما ايمن هستيد از اينكه خداوند در گوشه‌اى از زمين شما را فرو ببرد يا سنگريزه‌اى از آسمان بر شما ببارد و سپس نگهبانى براى خود نيابيد" (سوره اسراء آيه ٦٨).

و اين همان چيزى است كه در علم كلام و اصول از آن به عنوان قاعده" لزوم دفع ضرر محتمل" تعبير مى‌شود [١]

*** در آيه بعد چهارمين پاسخ را به آنها مى‌گويد و آن اينكه" اگر شما گمان مى‌كنيد كه به هنگام نزول عذاب ايمان بياوريد و ايمان شما پذيرفته شود، اين خيال باطلى است" (أَ ثُمَّ إِذا ما وَقَعَ آمَنْتُمْ بِهِ‌).

چرا كه پس از نزول عذاب، درهاى توبه به روى شما بسته مى‌شود و ايمان كمترين اثرى ندارد، بلكه" به شما گفته مى‌شود حالا ايمان مى‌آوريد، در حالى كه قبلا از روى استهزاء و انكار تعجيل براى عذاب را مى‌خواستيد"؟ (آلْآنَ وَ قَدْ كُنْتُمْ بِهِ تَسْتَعْجِلُونَ‌).

*** اين مجازات دنياى آنها است،" سپس در روز رستاخيز به كسانى كه ستم‌

---

[١] از آنچه در بالا گفتيم روشن مى‌شود كه آيه فوق كه مشتمل بر قضيه شرطيه است، شرط آن ذكر شده و جزاى آن در تقدير است و جمله‌ ما ذا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ‌ جمله مستقلى است و تقدير آيه چنين است: أَ رَأَيْتُمْ إِنْ أَتاكُمْ عَذابُهُ بَياتاً أَوْ نَهاراً كنتم تقدرون على دفعه او تعدونه امرا محالا فاذا كان الامر كذلك ما ذا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُونَ‌- و اينكه بعضى احتمال داده‌اند جمله ما ذا يستعجل ... جزاى شرط باشد بسيار بعيد است (دقت كنيد).