تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٥٨ - تفسير عقايد و كارهاى مشركان

اما اينكه در آيه مورد بحث مصداق اين مكر الهى چيست؟ ظاهرا اشاره به همان مجازاتهاى پروردگار است كه بعضا در نهايت اختفا و بدون هيچ مقدمه و با سرعت هر چه تمامتر انجام مى‌گيرد، حتى گاهى خود مجرمان را با دست خودشان مجازات مى‌كند، بديهى است كه آن كس كه از همه قادرتر، و بر دفع موانع و تهيه اسباب تواناتر است، نقشه‌هاى او نيز سريعتر خواهد بود.

و به تعبير ديگر او هر زمان اراده مجازات و تنبيه كسى كند بلافاصله تحقق مى‌يابد، در حالى كه دگران چنين نيستند.

سپس آنها را تهديد مى‌كند كه گمان نبريد اين توطئه‌ها و نقشه‌ها فراموش مى‌گردد،" فرستادگان ما، يعنى فرشتگان ثبت اعمال، تمام نقشه‌هايى را كه براى خاموش كردن نور حق مى‌كشيد مى‌نويسند" (إِنَّ رُسُلَنا يَكْتُبُونَ ما تَمْكُرُونَ‌).

و بايد خود را براى پاسخگويى و مجازات در سراى ديگر آماده كنيد.

در باره ثبت اعمال، و فرشتگان مامور آن ذيل آيات مناسب بحث خواهيم كرد.

*** در آيه بعد دست به اعماق فطرت بشر انداخته و توحيد فطرى را براى آنها تشريح مى‌كند كه چگونه انسان در مشكلات بزرگ و به هنگام خطر، همه چيز را جز خدا فراموش مى‌نمايد، اما به محض اينكه بلا بر طرف شد، آتش خاموش گشت و مشكل حل گرديد بار ديگر ستمگرى را پيشه مى‌كند و از خدا بيگانه مى‌شود.

نخست مى‌گويد:" او خدايى است كه شما را در صحرا و دريا سير مى‌دهد" (هُوَ الَّذِي يُسَيِّرُكُمْ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ).

" تا هنگامى كه در كشتى قرار مى‌گيريد و بادهاى موافق سرنشينان كشتى را آرام آرام به سوى مقصد حركت مى‌دهند و همه شادمان و خوشحالند" (حَتَّى إِذا كُنْتُمْ فِي الْفُلْكِ وَ جَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيحٍ طَيِّبَةٍ وَ فَرِحُوا بِها).