(وَ أَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتابَ بِالْحَقِّ)[١] به آن اشاره مى‌نمايد، و كتابى كه بر ابراهيم و موسى (ع) نازل شده و آيه‌(صُحُفِ إِبْراهِيمَ وَ مُوسى‌)[٢] از آن به صحف تعبير كرده، و كتاب انجيل كه در آيه‌(وَ آتَيْناهُ الْإِنْجِيلَ فِيهِ هُدىً وَ نُورٌ)[٣] اسم برده شده، و كتاب محمد ٦ كه آيات:(تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ وَ قُرْآنٍ مُبِينٍ‌) [٤] و(رَسُولٌ مِنَ اللَّهِ يَتْلُوا صُحُفاً مُطَهَّرَةً فِيها كُتُبٌ قَيِّمَةٌ)[٥] و(فِي صُحُفٍ مُكَرَّمَةٍ مَرْفُوعَةٍ مُطَهَّرَةٍ بِأَيْدِي سَفَرَةٍ كِرامٍ بَرَرَةٍ)[٦] و(نَزَلَ بِهِ الرُّوحُ الْأَمِينُ عَلى‌ قَلْبِكَ لِتَكُونَ مِنَ الْمُنْذِرِينَ بِلِسانٍ عَرَبِيٍّ مُبِينٍ)[٧] بدان اشاره مى‌نمايد.

قسم دوم كتبى است كه اعمال بندگان را از نيكى و بدى ضبط مى‌كند، و آيات راجع به آن چند قسم است: بعضى از آيات، كتابى كه در آن ذكر شده كتابى است مختص به فرد فرد نفوس بشر، مانند آيه‌(وَ كُلَّ إِنسانٍ أَلْزَمْناهُ طائِرَهُ فِي عُنُقِهِ وَ نُخْرِجُ لَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ كِتاباً)[٨] و آيه‌(يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ)[٩] و آياتى ديگر.

و بعضى ديگر آياتى است كه مراد از كتاب در آنها كتابى است كه اعمال امت‌ها را ضبط مى‌نمايد، مانند آيه‌(وَ تَرى‌ كُلَّ أُمَّةٍ جاثِيَةً كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعى‌ إِلى‌ كِتابِهَا)[١٠].

و بعضى ديگر آيات راجع به كتبى است كه جميع مردم در آنها مشتركند، مانند آيه‌

[١] سوره بقره آيه ٢١٣

[٢] سوره اعلى آيه ١٩

[٣] سوره مائده آيه ٤٦

[٤] سوره حجر آيه ١

[٥] پيغمبرى از جانب خدا كه صحيفه‌هاى پاكيزه مى‌خواند، صحيفه‌هايى كه در آن نوشته‌هاى استوار است. سوره بينه آيه ٣

[٦] آيات الهى در صفحات مكرم نگاشته است، كه آن صفحات بسى بلند مرتبه و پاك و منزه است، بدست سفيران حق، كه ملائكه مقرب عالى رتبه با حسن و كرامتند. سوره عبس آيه ١٢- ١٦

[٧] روح الامين آن را بر قلب تو نازل كرد تا از ترسانندگان باشى، به زبان عربى آشكار. سوره شعرا آيه ١٩٥

[٨] سوره اسراء آيه ١٣

[٩] روزى كه هر كس آنچه كار خوب و يا بد كرده حاضر بيابد. سوره آل عمران آيه ٣٠

[١٠] هر گروهى را به زانو درآمده بينى و هر گروهى را به سوى نامه‌اش دعوت كنند. سوره جاثيه آيه ٢٨