ابراهيم (ع) گاه گاهى پيش از بناى مكه و خانه كعبه و پس از آن به مكه مى‌آمد و از فرزندش اسماعيل ديدن مى‌كرد[١]. تا آنكه در يك سفر مامور به ساختن خانه كعبه شد، لذا به اتفاق اسماعيل اين خانه را بنا نهاد، و اين اولين خانه‌اى است كه از طرف پروردگار ساخته شد، و اين خانه مباركى است كه در آن آيات بينات و در آن مقام ابراهيم است، و هر كس درون آن داخل شود از هر گزندى ايمن است.[٢] ابراهيم (ع) پس از فراغت از بناى كعبه دستور حج را صادر نموده، و آيين و اعمال مربوط به آن را تشريع نمود.[٣] آن گاه خداى تعالى او را مامور به ذبح فرزندش اسماعيل نمود، ابراهيم (ع) اسماعيل (ع) را در انجام فرايض حج شركت مى‌داد، موقعى كه به سعى رسيدند و مى‌خواستند كه بين صفا و مروه سعى كنند، اين ماموريت ابلاغ شد، و ابراهيم (ع) داستان را با فرزندش در ميان گذاشت و گفت: فرزند عزيزم! در خواب چنين مى‌بينم كه ترا ذبح و قربانى مى‌كنم نيك بنگر تا رأيت چه خواهد بود. عرض كرد: پدرجان! هر چه را كه مامور به انجامش شده‌اى انجام ده، و ان شاء اللَّه به زودى خواهى ديد كه من مانند بندگان صابر خدا چگونه صبرى از خود نشان مى‌دهم. پس از اينكه هر دو به اين امر تن دردادند و ابراهيم (ع) صورت جوانش را بر زمين گذاشت وحى آمد كه اى ابراهيم، خواب خود را تصديق كردى و ما به همين مقدار از تو قبول كرديم، و ذبح عظيمى را فدا و عوض او قرار داديم.[٤] آخرين خاطره‌اى كه قرآن كريم از داستان ابراهيم (ع) نقل نموده دعاهايى است كه ابراهيم (ع) در بعضى از سفرها در مكه كرده‌[٥] و آخرين دعايش اين است:

پروردگارا پدر و مادر من و كسانى را كه ايمان آورده‌اند در روز حساب بيامرز.

٢- منزلت ابراهيم در نزد خداوند و موقف بندگى‌اش [- و مواهب خدا به او]

: خداى تعالى در كلام مجيدش ابراهيم را به نيكوترين وجهى ثنا گفته و رنج و محنتى را كه در راه پروردگارش تحمل نموده بود، به بهترين بيانى ستوده و در شصت و چند جا از كتاب عزيزش اسم او را برده، و

[١] سوره بقره آيه ١٢٦ و سوره ابراهيم آيه ٣٥- ٤١

[٢] سوره بقره آيه ١٢٧- ١٢٩ و سوره آل عمران آيه ٩٦- ٩٧

[٣] سوره حج آيه ٢٦- ٣٠

[٤] سوره صافات آيه ١٠١- ١٠٧

[٥] سوره ابراهيم آيه ٣٥- ٤١