را تنگ و كم ظرفيت مى‌كند تا در ايمان خودش متزلزل شده اضطرابش به حدى برسد كه گويا به آسمان بالا مى‌رود، (كَذلِكَ يَجْعَلُ اللَّهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ‌)- خداوند اينچنين پليدى و آلودگى را بهره كسانى كه ايمان نمى‌آورند قرار مى‌دهد [١].

مؤلف: در اين حديث نكاتى است كه همه آنها به بيان سابق ما اشاره دارد.

و در كافى به سند خود از سليمان بن خالد از امام صادق (ع) روايت كرد، كه فرمود: خداى عز و جل وقتى براى بنده‌اى از بندگانش خيرى بخواهد نقطه نورى در دلش ايجاد نموده گوش دلش را باز مى‌كند، و فرشته‌اى را بر او مى‌گمارد تا او را به صلاح و سداد وادارد، و وقتى براى بنده‌اى بدى بخواهد نقطه سياهى در دلش ايجاد نموده گوش دلش را كر مى‌كند و شيطانى را بر او مى‌گمارد تا او را گمراه سازد. راوى مى‌گويد: امام (ع) به اينجا كه رسيد آيه‌(فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ يَشْرَحْ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ وَ مَنْ يُرِدْ أَنْ يُضِلَّهُ يَجْعَلْ صَدْرَهُ ضَيِّقاً حَرَجاً كَأَنَّما يَصَّعَّدُ فِي السَّماءِ) را تلاوت كرد[٢].

مؤلف: اين روايت را عياشى‌[٣] در تفسير خود بدون ذكر سند و صدوق در توحيدش‌[٤] با سند از امام صادق (ع) نقل كرده‌اند.

و در كافى به سند خود از حلبى از ابى عبد اللَّه (ع) روايت كرده كه فرمود:

قلب براى يافتن حق هميشه در اضطراب است و اين در و آن در مى‌زند تا به آن دست پيدا كند پس از آنكه دست يافت مطمئن مى‌شود و اضطرابش خاتمه مى‌يابد. راوى مى‌گويد امام (ع) سپس آيه‌(فَمَنْ يُرِدِ اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُ ...) را تا كلمه فى السماء تلاوت فرمود[٥].

مؤلف: اين روايت را عياشى‌[٦] نيز در تفسير خود از ابى جميله از عبد اللَّه بن جعفر از برادرش موسى بن جعفر (ع) روايت كرده است.

و نيز در تفسير عياشى از ابى بصير از خيثمه روايت شده كه گفت: از امام ابى جعفر (ع) شنيدم كه مى‌گفت: مادامى كه قلب به حق دست نيافته همواره در زير و رو شدن است و از جاى خود تا حنجره كنده مى‌شود تا به حق دست بيابد، آن موقع در جاى خود قرار

[١] عيون اخبار الرضا ج ١ ص ١٣١ ح ٢٧

[٢] كافى ج ١ ص ١٦٦ ح ٢

[٣] تفسير عياشى ج ١ ص ٣٧٦ ح ٩٤

[٤] توحيد صدوق ص ٢٤٢ ح ٤

[٥] كافى ج ٢ ص ٤٢١ ح ٥

[٦] تفسير عياشى ج ١ ص ٣٧٦ ح ٩٣