ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٤٢ - اشكالاتى كه بر كلام صاحب المنار وارد است
پس اگر هم بخواهيم سر و صورتى به اين توجيه بدهيم بايد بگوييم: دسته اول كه شش نفرند، انبيايى هستند كه از جهت داشتن ملك و رياست توأم با رسالت مشتركند. و دسته دوم كه چهار نفرند، انبيايى هستند كه در داشتن زهد و اعراض از زخارف دنيا مشتركند. و دسته سوم كه آنان نيز چهار تن مىباشند، انبيايى هستند كه خصوصيت مشتركى نداشته و ليكن هر كدام امتحان بزرگى مخصوص به خود داشتهاند- و خداوند داناتر است.
اشكال ديگرى كه به گفته صاحب المنار وارد است اين است كه وى موسى و هارون را بر ايوب و يوسف، و آن دو را بر داوود و سليمان برترى داده بى اينكه دليلى داشته باشد. و همچنين صلاح را به معنى زهد و احسان گرفته كه اين نيز دليل قابل اعتمادى ندارد.
(وَ مِنْ آبائِهِمْ وَ ذُرِّيَّاتِهِمْ وَ إِخْوانِهِمْ) اين تعبير، گفتار قبلى ما را مبنى بر اينكه هدايت الهى در سلسله آبا و ابناى بشر در هيچ جا قطع نشده، تاييد مىنمايد، براى اينكه ذريات را كه همان نسل آينده است با آباء كه نسل گذشته است توأم ذكر نموده و فرموده كه آيندگان نيز در داشتن هدايت با حاضرين به پدرى يا پسرى يا اخوت اتصال دارند.(وَ اجْتَبَيْناهُمْ وَ هَدَيْناهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ) راغب در مفردات خود مىگويد: جبيت الماء فى الحوض به معناى اين است كه من آب را در حوض جمع كردم، و به همين مناسبت حوض را كه مجمع آب است جابية مىنامند و جمع آن جواب است و در قرآن كريم اين كلمه در جمله(وَ جِفانٍ كَالْجَوابِ) بكار رفته است. و همين ماده را به طور استعاره در جمعآورى ماليات استعمال نموده، اين عمل را جباية الخراج مىنامند، و به همين معناى استعارى در آيه(يُجْبى إِلَيْهِ ثَمَراتُ كُلِّ شَيْءٍ) آمده است.
آن گاه مىگويد: اجتباء به همان معناى جمع كردن است، و ليكن نه هر جمع كردنى بلكه برگزيدن و انتخاب كردن، و به اين معنا است جمله(فَاجْتَباهُ رَبُّهُ) و اجتباء و برگزيدن خدا يك بنده را به اين است كه او را به فيض الهى خود اختصاص داده در نتيجه انواع نعمتها خود به خود و بدون زحمت به سويش سرازير گردد، و اين موهبت مخصوص انبيا و بعضى از صديقين و شهداء كه همرتبه انبيااند مىباشد. اين كلمه در چند جاى قرآن آمده از آن جمله فرموده: (وَ كَذلِكَ يَجْتَبِيكَ رَبُّكَ)- و اين چنين پروردگارت ترا برمىگزيند و فرموده:
(فَاجْتَباهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُ مِنَ الصَّالِحِينَ)- پروردگارش او را برگزيد و از صالحين قرارش داد و نيز فرموده:(وَ اجْتَبَيْناهُمْ وَ هَدَيْناهُمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ) و در جاى ديگر فرموده:( ثُمَّ اجْتَباهُ)