نظم نثر اللئالي

نظم نثر اللئالي - ابو علي اشرف مراغي - الصفحة ٢٧٣

سر، تاجِ نمد نهاده،قورچوق مى پيچيد و به مردم نيز آميزشش كمتر مى بود و بيشتر اوقات به تتّبع خمسه مشغولى مى نمود . واقعا نسبت به حال خود، بد ننوشته است». [١] آنچه اشرف را اندكى از محاق انزوا بيرون كشيده و نامش را در برخى منابع جارى ساخته، آثار منظوم متعدد و متنوع و بويژه «خمسه» وى است كه به تقليد از خمسه نظامى گنجوى ساخته است . آثار اشرف آثار باقى مانده از اشرف مراغى، همه به نظم است و منظومه ها و اشعار شناخته شده وى عبارت اند از : دواوين اربعه : اين مجموعه كه تركيبى از قصايد ، غزليات ، رباعيات ، ترجيعات ، مقطّعات و غير آن است، توسط ناظم به چهار قسمت تقسيم شده و هر كدام با عنوانى خاص و ديباچه اى مستقل، سروده شده اند : «عنوان الشباب»، «خير الامور»، «باقيات الصالحات» و «مجدّدات التجلّيات». نسخه اى از اين ديوان در كتابخانه محمدعلى تربيت و نسخه اى ديگر در كتابخانه عمومى (نخجوانى) تبريز، موجود است . خمسه اشرف : اين مثنويهاى پنجگانه كه به تبع از خمسه (پنج گنج) نظامى گنجوى سروده شده، با نامهاى زير شناخته مى شوند: يكم . منهج الأبرار كه در سال ٨٣٢ ق، از نظم آن فارغ شده است . مطلع آن چنين است : بسم اللّه الرحمن الرحيم هست سرآغاز كتاب كريم


[١] الذريعه، ج ٢٤ ، ص ٥٣ و ٥٤ .[٢] همان، ج ٩ ، ص ١٣٠٥.[٣] فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، ج٢ ص ٢٩٠ .[٤] فهرست نسخه هاى خطّى مدرسه سپهسالار، ج ٢، ص ٨ .[٥] فهرست نسخه هاى خطّى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران، ج ٢ ، ص ٢٩٠ .[٦] همان ، ج٢ ، ص ٢٩٠ .[٧] فهرست كتابهاى فارسى مشار ١ / ١٣١٤ .[٨] ميراث حديث شيعه ، ج ١، ص ١٩٥ .[٩] الذريعة، ج ٢٤ ، ص ٢٠٤ .[١٠] همان جا .[١١] همان ، ج ١٤ ، ص ٩٩ .[١٢] فهرست نسخه هاى خطى كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، ج ٢ ، ص ٢٩١ .[١٣] دانشمندان آذربايجان ، ص ٢١ .[١٤] ريحانة الأدب ج ١ ، ص ١٢٨ .[١٥] نسخه هاى خطى «نشريه دانشگاه تهران» ج ٦ ، ص ٦٢٥ .[١٦] تاريخ نظم و نثر فارسى ، ص ٣٣٩ .[١٧] قورچوق ، نمد درازى بوده كه درويشان ، دور كلاه خود مى پيچيده اند .[١٨] دانشمندان آذربايجان ، ص ١٤٧ .[١٩] همان جا .[٢٠] تذكره نفائس المجالس ، ص ١١ .[٢١] نسخه هاى خطّى «نشريه دانشگاه تهران»، ج٦ ، ص ٦٢٥ .